Ks. Łukasz Bankowski – Watykan
Montevideo: tam, gdzie zwyciężył dialog
31 marca 1987 roku Jan Paweł II przybył do Urugwaju po raz pierwszy. Jego wizyta miała nie tylko wymiar duszpasterski, ale również szczególne znaczenie dla historii pokoju w Ameryce Południowej.
W Pałacu Taranco w Montevideo Papież przypomniał wydarzenia z przełomu 1978 i 1979 roku, kiedy Argentyna i Chile znalazły się na krawędzi wojny z powodu sporu terytorialnego. Dzięki mediacji Stolicy Apostolskiej, w której ważną rolę odegrał kard. Antonio Samorè, oba państwa zdecydowały się na drogę negocjacji.
To właśnie w Montevideo 8 stycznia 1979 roku podpisano porozumienie, które otworzyło drogę do traktatu o pokoju i przyjaźni zawartego w 1984 roku.
Jan Paweł II podkreślał, że wojna nie jest nieuniknionym przeznaczeniem narodów. Pokój wymaga odwagi, dialogu i odpowiedzialnych decyzji.
Słowa te nabierają szczególnego znaczenia również dzisiaj, gdy Leon XIV przybywa do Ameryki Łacińskiej z przesłaniem pokoju i pojednania.
Kościół, który nie może milczeć
31 marca 1987 roku Jan Paweł II spotkał się w katedrze w Montevideo z kapłanami, zakonnikami, zakonnicami i osobami konsekrowanymi.
Papież zachęcał do odważnego głoszenia Ewangelii i przypominał słowa św. Pawła: „Biada mi, gdybym nie głosił Ewangelii”.
Wskazywał, że zadaniem Kościoła jest docieranie do wszystkich mieszkańców kraju z prawdą o Chrystusie i człowieku. Ewangelizacja nie może ograniczać się do świątyń, lecz powinna przemieniać ludzkie serca i całe społeczeństwo.
Następnego dnia, 1 kwietnia, podczas Mszy św. na placu Tres Cruces w Montevideo, Jan Paweł II przypomniał, że Chrystus jest Dobrym Pasterzem narodów i każdego człowieka.
Odnosząc się ponownie do pokojowego rozwiązania konfliktu argentyńsko-chilijskiego, podkreślił, że Kościół nie może pozostawać obojętny wobec losów ludzkości.
Polski głos w Montevideo
Podczas Mszy św. 1 kwietnia 1987 roku nie zabrakło również polskiego akcentu. Po zakończeniu homilii, przed końcowym błogosławieństwem, Jan Paweł II ponownie podszedł do mikrofonu.
„Niech mi będzie wolno teraz powiedzieć kilka słów w moim ojczystym języku ze względu na obecność grupy Polaków mieszkających w Montevideo w Urugwaju” – zapowiedział Papież.
Następnie skierował serdeczne pozdrowienia do rodaków i mieszkańców urugwajskiej stolicy. Szczególną pamięcią objął polskich marynarzy, którzy zawijali do tamtejszych portów, korzystając z gościnności urugwajskiego wybrzeża.
Życzył im Bożego błogosławieństwa oraz wytrwania w miłości do Matki Bożej Jasnogórskiej, jedności i pokoju.
Był to szczególny moment spotkania polskiego Papieża z rodakami żyjącymi tysiące kilometrów od ojczyzny. Nawet podczas podróży po Ameryce Południowej Jan Paweł II pamiętał o Polonii i jej więzi z Jasną Górą.
Florida – polski Papież u stóp Maryi
Rok później, 8 maja 1988 roku, Jan Paweł II powrócił do Urugwaju. Jednym z najważniejszych wydarzeń była Msza św. we Floridzie, podczas której udzielił święceń kapłańskich.
Właśnie to miasto, związane z narodzinami urugwajskiej niepodległości, odwiedzi 8 listopada Leon XIV. W centrum miejscowej pobożności znajduje się wizerunek Matki Bożej Trzydziestu Trzech, patronki kraju.
„Ja również zapragnąłem stać się pielgrzymem wraz z waszym narodem, aby tutaj, we Floridzie, upaść do Jej stóp” – mówił Jan Paweł II.
Homilię rozpoczął od słów Chrystusa: „Nie wyście Mnie wybrali, ale Ja was wybrałem” (J 15,16).
Zwracając się do kandydatów do kapłaństwa, przypominał, że powołanie nie jest jedynie osobistą decyzją, ale odpowiedzią na miłość Chrystusa. Kapłan ma być przede wszystkim sługą i świadkiem tej miłości, gotowym oddać życie za powierzonych mu ludzi.
Dwie wizyty, jedno przesłanie
W przemówieniach Jana Pawła II z lat 1987–1988 powracają trzy wątki: pokój budowany przez dialog, odpowiedzialność Kościoła za ewangelizację oraz zaufanie do Maryi.
Niemal cztery dekady później Urugwaj ponownie przyjmuje Następcę św. Piotra. Leon XIV odwiedza miejsca, w których polski Papież pozostawił ważne świadectwo wiary i troski o człowieka.
W Montevideo powraca pamięć o pokoju osiągniętym dzięki negocjacjom, a także o spotkaniu Jana Pawła II z miejscową Polonią. We Floridzie – o zawierzeniu Maryi i odwadze odpowiedzi na Boże powołanie.
To dziedzictwo, które łączy obie papieskie wizyty i przypomina, że Ewangelia może przemieniać nie tylko ludzkie serca, ale również historię narodów.
