Jak daleko posunięta będzie kontrola naszej osoby, zależy od pracodawcy. Niektórzy pracodawcy zadowolą się sprawdzeniem historii kredytowej tylko, inni będą nieusatysfakcjonowani, dopóki nie prześwietlą nas do maksimum.
Jak prawo cię broni
Federalny Fair Credit Reporting Act (FCRA) oraz przepisy stanowe regulują dostęp pracodawcy do informacji o swoim pracowniku. FCRA dotyczy kwestii tzw. “raportu konsumenckiego” (consumer report), które zamawiane są w celu sprawdzenia wierzytelności potencjalnego pożyczkobiorcy, a także przy zatrudnianiu pracowników i ich promocji. The Fair Credit Reporting Act odnosi się tylko do sprawdzenia danych osobowych przez specjalistyczne firmy (outside consumer reporting agencies), ale nie obowiązuje, gdy pracodawca sam zbiera informacje.
Pracodawca musi stosować się do następujących reguł:
- Pracodawca najpierw musi cię poinformować, że będzie sprawdzał twoje dane i uzyskać twoje pozwolenie na piśmie. Najczęściej udzielasz zezwolenia przez podpisanie podania o pracę (application), które wypełniasz ubiegając się o posadę. Możesz zgody nie udzielić, ale pewnie pożegnasz się z szansą na zatrudnienie
- Zanim pracodawca zdecyduje się na odrzucenie twojej kandydatury (lub odmówienie awansu) z powodu złego raportu konsumenckiego, musi przedstawić ci na piśmie negatywny raport wraz z prawami wynikającymi z Fair Credit Report Act (“pre-adverse action disclosure”). Zobowiązany jest też do pisemnej odmowy zatrudnienia cię z wyjaśnieniem dlaczego, musi podać agencję, która zebrała i doręczyła mu informacje o tobie, co pozwoli ci na ewentualne wyjaśnienie negatywnych informacji
- Oczywiście wszelkie informacje zebrane tą drogą o tobie muszą pozostać między tobą a pracodawcą i nie mogą być przechowywane w twoich aktach personalnych
Jeżeli wydaje ci się, że pracodawca w jakimś stopniu pogwałcił prawa FCRA, możesz odwołać się do Federal Trade Commission dzwoniąc 1-800/FTS-HELP lub przez Internet www.ftc.gov. Jeśli możesz udowodnić szkody wynikłe z niewłaściwego raportu kredytowego, co w rezultacie spowodowało niezatrudnienie cię, możesz wytoczyć proces sądowy agencji, która zbierała i przekazała informacje o tobie. Jakkolwiek zawsze najpierw skonsultuj się z adwokatem.
Kto ma wgląd do twego raportu
Według FCRA biura zbierające konsumenckie raporty kredytowe mogą podzielić się informacjami z różnymi wnioskodawcami. Są to:
- wszystkie instytucje, które rozpatrują udzielenie ci kredytu (banki, kompanie kredytowe)
- ewentualny pracodawca, który rozważa twoje zatrudnienie albo awans;
- firmy ubezpieczeniowe, gdzie wykupujesz lub odnawiasz polisę ubezpieczeniową
- agencje rządowe rozpatrujące twój status finansowy lub benefity rządowe (np. welfare)
- każdy, kto prowadzi z tobą jakieś transakcje, np. potencjalny właściciel mieszkania, które chcesz wynająć
Jakie informacje są zawarte w tzw. background check
Ilość danych osobowych zależy od zakresu sprawdzianu i ceny, jaką wnioskodawca chce zapłacić. Najprostszy raport potwierdzi miejsce zamieszkania, numer telefonu i numer Social Security. Pracodawca może wybrać tylko sprawdzian twojej historii kredytowej. Ogólnie mówiąc, dane dotyczące twojej osoby pochodzące ze êródeł prywatnych jak i publicznych zawierają:
- Informacje kredytowe, w skład których wchodzą konta bankowe, karty kredytowe, konta otwarte na twoje nazwisko w kompaniach użyteczności publicznej, itp. Dane obejmują daty otwarcia konta, limit kredytu zaciągniętego, bądê dostępnego, nazwiska żyrantów, regularność spłat w ciągu ostatnich dwóch lat
- Wyciągi ze stanowych lub powiatowych sądów o bankructwie, zaległych podatkach
- Rejestr kryminalny o aresztowaniach i wyrokach
- Raporty z Department of Motor Vehicles o mandatach za przewinienia drogowe
- Dane medyczne z Medical Information Bureau (MIB)
- Informacje o własności (samochód, dom, posiadłość)
- Poprzednie miejsca pracy
- Wykształcenie
- Licencje stanowe
- Raporty i odszkodowania z Workers’ Compensation
Jakich informacji nie powinno być w raporcie konsumenckim
The Fair Credit Reporting Act zabrania zamieszczania pewnych informacji w raporcie konsumenckim.
- Wszelkie negatywne informacje po siedmiu latach: zaległości płatnicze, sprawy z sądów cywilnych, cywilne wyroki, raporty aresztował, zapłacone zaległe podatki po siedmiu latach
- Informacje o bankructwach po dziesięciu latach
- Informacje o aresztowaniach, jeśli nie było skazania
Fair Credit Report Act nie zabrania pracodawcy zadawać pytał na wniosku o zatrudnieniu, o sprawy, których nie powinno być w raporcie konsumenckim. Na przykład, wolno mu spytać cię, czy byłeś kiedykolwiek aresztowany.
Które informacje o tobie są tajne
Publiczne informacje mogą być użyte bez twojego pozwolenia. Natomiast poniższe dane mogą być użyte przez pracodawcę, jakkolwiek tylko za twoją zgodą.
- Informacje z ukołczonych przez ciebie szkołach, zawierające nazwisko, adres, rok ukołczenia szkoły, z jakim dyplomem
- Informacje o służbie wojskowej, ale tylko nazwisko, stopieł, zarobki, miejsce służby i status w momencie odejścia ze służby
- Wszelkie informacje medyczne są tajne w większości stanów
Aczkolwiek, jeśli pracodawca wymaga raportu o stanie zdrowia fizycznego w ofercie pracy, musi mieć dostęp do raportu medycznego, dotyczącego wykonywania czynności specyficznych dla wykonywania danego zawodu. Nie wolno natomiast jest zadawać pytał dotyczących wieku, statusu małżełskiego, koloru skóry, religii.
Elżbieta Baumgartner
Elżbieta Baumgartner jest wydawcą autorką wielu książek-poradników, m.in. książki pt. “Jak chować pieniądze przed fiskusem”, “Jak działa giełda” i “Jak inwestować w fundusze powiernicze”. 255 Park Lane, Douglaston, NY 11363, tel. 718-224-3492, www.PoradnikSukces.com
