Hormonalna terapia zastępcza (HTZ, w odniesieniu do menopauzy nazywana też menopauzalną terapią hormonalną) jest według The Menopause Society najskuteczniejszym leczeniem uciążliwych uderzeń gorąca. U mężczyzn o leczeniu testosteronem decyduje potwierdzony badaniami niedobór hormonu i objawy, a nie sam wiek.
Dlaczego temat HTZ wrócił w 2026 roku
Przez ponad dwie dekady wiele kobiet rezygnowało z terapii hormonalnej albo przerywało ją po kilku tygodniach, bo bały się ostrzeżeń z ulotek. 12 lutego 2026 r. FDA ogłosiła zatwierdzenie zmian w oznakowaniu pierwszej grupy leków stosowanych w menopauzie: z ramek ostrzegawczych (tzw. boxed warning) usunięto zapisy dotyczące chorób sercowo-naczyniowych, raka piersi i prawdopodobnej demencji. Pierwsza tura objęła cztery grupy preparatów: ogólnoustrojowe terapie złożone, ogólnoustrojowy estrogen stosowany samodzielnie, ogólnoustrojowe progestageny dla kobiet z zachowaną macicą oraz estrogen dopochwowy. Agencja poprosiła też kolejnych producentów o złożenie podobnych zmian (komunikat FDA o zmianach w oznakowaniu).
Zmiana ulotek nie oznacza, że terapia hormonalna jest dla każdego. Oznacza raczej, że rozmowa o niej może być spokojniejsza i oparta na aktualnej wiedzy, a nie na lękach sprzed lat. Szczegółowe informacje o ryzyku konkretnego leku nadal zawiera jego ulotka, a ostateczną decyzję podejmuje się wspólnie ze specjalistą.
Menopauza i andropauza – co mówią towarzystwa naukowe
The Menopause Society podaje, że terapia hormonalna jest najskuteczniejszym leczeniem uciążliwych uderzeń gorąca, a FDA zatwierdza ją jako leczenie pierwszego wyboru w tym wskazaniu. Według towarzystwa korzyści szczególnie przeważają nad ryzykiem we wczesnym okresie menopauzy, a terapia rozpoczęta przed 60. rokiem życia lub w ciągu 10 lat od początku menopauzy pomaga kontrolować umiarkowane i silne objawy. O leczeniu decyduje bilans korzyści i ryzyka u konkretnej kobiety (The Menopause Society o terapii hormonalnej).
U mężczyzn spadek testosteronu postępuje zwykle wolniej i bywa nazywany andropauzą. Wytyczne Endocrine Society z 2018 r. zalecają rozpoznawać niedobór testosteronu tylko u mężczyzn z objawami i jednoznacznie, powtarzalnie niskim poziomem hormonu – pomiar powinien być powtórzony rano, na czczo, przy użyciu wiarygodnych metod (wytyczne Endocrine Society). Sam wiek ani jeden wynik z przypadkowego badania nie są więc podstawą do leczenia.
Krótko mówiąc: zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn punktem wyjścia są objawy, wywiad i badania. Uderzenia gorąca, nocne poty, wahania nastroju, problemy ze snem, spadek libido czy przewlekłe zmęczenie to sygnały, które warto omówić, zamiast latami przeczekiwać.
Co to oznacza dla polskich pacjentek i pacjentów
Na wizycie dobrze mieć pod ręką kilka informacji: datę ostatniej miesiączki lub początku objawów, wyniki mammografii i cytologii (u kobiet), wcześniejsze badania hormonów i pełną listę leków oraz suplementów. Od tego zależy, które badania zleci specjalista i czy terapia hormonalna w ogóle wchodzi w grę.
W polskich rodzinach wciąż żywe jest przekonanie, że menopauzę „trzeba przetrzymać”, a o spadku formy u mężczyzny się nie mówi. Do tego dochodzi bariera językowa: rozmowa o objawach intymnych po angielsku bywa dla wielu osób na tyle krępująca, że wizyta kończy się bez zadania najważniejszych pytań.
Leczenie objawów menopauzy i andropauzy, w tym hormonalną terapię zastępczą, prowadzi po polsku Magdalena Szczepańska, MSN, APRN, ANP-C z Downstate Adult Health NP – specjalistka z ponad 25-letnim doświadczeniem w ochronie zdrowia, posiadająca certyfikat z zakresu terapii hormonalnej BHRT. Przyjmuje w gabinetach na Greenpoincie oraz w Port Jervis, a terapię planuje na podstawie badań i regularnych kontroli.
Pełny opis usług i dane kontaktowe zawiera profil Downstate Adult Health NP w katalogu polskich firm. Wizytę można umówić pod numerem 845-672-6033.
Nieprawidłowe krwawienie po menopauzie, ból w klatce piersiowej, nagła duszność czy objawy udaru wymagają pilnej pomocy medycznej – w nagłych przypadkach należy dzwonić pod 911.
Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Każda sytuacja zdrowotna wymaga indywidualnej oceny – zapraszamy do kontaktu z Downstate Adult Health NP.
