Choroba Hashimoto to schorzenie autoimmunologiczne, w którym układ odpornościowy atakuje tarczycę. Według amerykańskiego instytutu NIDDK jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy w USA i występuje od 4 do 10 razy częściej u kobiet niż u mężczyzn. Rozpoznanie opiera się na wywiadzie, badaniu lekarskim i badaniach krwi.
Przewlekłe zmęczenie, ciągłe marznięcie czy kilka kilogramów więcej łatwo przypisać pracy, stresowi albo upływowi lat. Część takich dolegliwości może jednak mieć związek z niedoczynnością tarczycy, a wyjaśnienie zaczyna się zwykle od wizyty u internisty – rozmowy, badania i badań krwi.
Choroba, która rozwija się po cichu
Amerykański National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) wyjaśnia, że w chorobie Hashimoto układ odpornościowy wytwarza przeciwciała atakujące tarczycę. Uszkodzony gruczoł produkuje z czasem za mało hormonów, co prowadzi do niedoczynności. Choroba rozwija się najczęściej u kobiet w wieku 30–50 lat, a ryzyko zwiększają m.in. rodzinna historia choroby i inne schorzenia autoimmunologiczne (NIDDK o chorobie Hashimoto).
Według instytutu na początku choroby objawów często nie ma, a uszkodzenie tarczycy może postępować latami. Gdy niedoczynność się rozwija, mogą pojawić się zmęczenie, przybieranie na wadze, gorsza tolerancja zimna, bóle stawów i mięśni, zaparcia, sucha skóra, suche i przerzedzone włosy, zaburzenia miesiączkowania czy wolniejsza praca serca.
NIDDK zwraca uwagę także na samą tarczycę: może się powiększyć, tworząc tzw. wole, zwykle niebolesne. Wśród chorób autoimmunologicznych, które zwiększają ryzyko Hashimoto, instytut wymienia m.in. celiakię, toczeń, reumatoidalne zapalenie stawów, zespół Sjögrena i cukrzycę typu 1. Informacja o takich chorobach u pacjenta lub w jego rodzinie bywa więc dla lekarza cenną wskazówką.
Kłopot w tym, że każdy z tych objawów może mieć też inne przyczyny. Domowe teorie i porady z internetu niewiele tu rozstrzygną – odpowiedź dają dopiero badania.
Jak wygląda diagnostyka
Rozpoznanie zaczyna się od wywiadu i badania lekarskiego. NIDDK wymienia badania krwi: poziom hormonu tyreotropowego (TSH), hormonów tarczycy T4 i T3 oraz przeciwciał przeciwko peroksydazie tarczycowej (anty-TPO), obecnych u większości chorych. Gdy przeciwciał brak, a podejrzenie pozostaje, lekarz może zlecić USG tarczycy.
Interpretacja wyników należy do lekarza. Pojedyncza wartość z laboratorium, oceniona bez kontekstu, łatwo prowadzi do niepotrzebnego niepokoju albo przeciwnie – do uspokojenia na wyrost. O ewentualnym leczeniu i jego kontroli decyduje lekarz prowadzący. Wyniki wcześniejszych badań, także z innych laboratoriów czy z Polski, dobrze jest zabrać na wizytę – pozwalają porównać, jak wartości zmieniały się w czasie.
Tarczyca ma też związek z sercem. National Heart, Lung, and Blood Institute wymienia oznaczenie hormonów tarczycy wśród badań krwi wykonywanych przy diagnostyce zaburzeń rytmu serca, a NIDDK zalicza wolniejszą pracę serca do możliwych objawów niedoczynności.
Badania ogólne i opieka internisty
Choroby tarczycy – niedoczynność, nadczynność i choroba Hashimoto – to tylko część zakresu chorób wewnętrznych. W Przychodni Maspeth internista zajmuje się też m.in. astmą i infekcjami dróg oddechowych, chorobami układu moczowego i pokarmowego, osteoporozą i zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa i stawów oraz cukrzycą i jej powikłaniami.
Przychodnia wykonuje również badania okresowe i profilaktyczne, szczepienia okresowe i badania laboratoryjne, a w razie potrzeby EKG i Holtera. Taka wizyta ogólna bywa dobrym punktem wyjścia: jeden lekarz widzi cały obraz, może zmierzyć ciśnienie i omówić wyniki wcześniejszych badań.
Ma też znaczenie język. Opisanie, od kiedy „brakuje sił” i co dokładnie się zmieniło, bywa prostsze i dokładniejsze po polsku niż w obcym języku – a przy objawach tak niespecyficznych szczegóły mają wagę.
W Przychodni Maspeth przy Grand Avenue choroby wewnętrzne, w tym choroby tarczycy, leczy dr Adam S. Budzikowski, internista i kardiolog. Zakres opieki przedstawia strona Choroby wewnętrzne w Przychodni Maspeth, godziny przyjęć można sprawdzić w katalogu PolishPages, we wpisie przychodni, a wizytę umówić pod numerem 929-252-9330.
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny – to informacja ogólna, a nie porada medyczna, i nie zastępuje wizyty u lekarza. W indywidualnych sprawach zdrowotnych należy skonsultować się z lekarzem.
