Na pokładzie — czworo astronautów: Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch i Kanadyjczyk Jeremy Hansen. To pierwsza załogowa misja w kierunku Księżyca od czasu Apollo 17 w grudniu 1972 roku — pięćdziesiąt trzy lata przerwy. Orion właśnie leci w stronę Księżyca i dziś pobił rekord odległości, jaką człowiek kiedykolwiek pokonał od Ziemi: 252 tysiące mil. Dalej niż ktokolwiek wcześniej.
Co to za misja
Artemis II to dziesięciodniowy lot testowy — astronauci nie wylądują na Księżycu ani nie wejdą na orbitę księżycową. Zamiast tego okrążą go od strony niewidocznej z Ziemi, zobaczą całą ciemną stronę Księżyca w jednym widoku — czego nawet astronauci Apollo nigdy nie widzieli z takiej perspektywy — i wrócą na Ziemię. Lądowanie w Oceanie Spokojnym zaplanowano na 10 kwietnia.
Misja testuje wszystkie systemy kapsuły Orion z ludźmi na pokładzie po raz pierwszy: systemy podtrzymywania życia, nawigację w głębokiej przestrzeni kosmicznej, komunikację i osłonę termiczną przy powrocie do atmosfery. Jeśli Artemis II się powiedzie, następna misja — Artemis III, planowana na 2028 rok — posadzi ludzi na powierzchni Księżyca po raz pierwszy od pół wieku.
Rekord dalej niż Apollo 13
Według obliczeń NASA Artemis II osiągnie maksymalną odległość 252 021 mil od Ziemi — bijąc rekord statku Apollo 13, który w 1970 roku znalazł się 248 655 mil od naszej planety (choć wtedy nie z wyboru, lecz po awarii na pokładzie). Dla Artemis II ta odległość jest zaplanowana i kontrolowana. Czworo ludzi będzie dalej od domu niż ktokolwiek w historii ludzkości.
Załoga, która pisze historię
Załoga Artemis II to sama historia w jednym zdaniu. Pierwszy czarnoskóry astronauta lecący w kierunku Księżyca. Pierwsza kobieta na misji księżycowej. Pierwszy Kanadyjczyk — i pierwszy astronauta spoza USA i ZSRR/Rosji — który opuści niską orbitę Ziemi. I dowódca, który poprowadził rekordowe badania na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.
Reid Wiseman — dowódca. Pochodzi z Baltimore w stanie Maryland. W 2014 roku spędził 165 dni na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej jako inżynier pokładowy Ekspedycji 41. Razem z załogą przeprowadził ponad 300 eksperymentów naukowych i ustanowił rekord stacji — 82 godziny badań w jednym tygodniu. W latach 2020–2022 pełnił funkcję szefa Biura Astronautów NASA. Teraz dowodzi pierwszą załogową misją księżycową od półwiecza.
Victor Glover — pilot. Pochodzi z Kalifornii. Pilot morski, pilot testowy na myśliwcach F/A-18 Hornet, Super Hornet i EA-18G Growler. Wybrany na astronautę w 2013 roku, kiedy pracował jako stypendysta legislacyjny w Senacie USA. Latał na Międzynarodową Stację Kosmiczną jako pilot kapsuły Dragon w misji Crew-1 i był inżynierem pokładowym Ekspedycji 64/65. Na Artemis II jest pierwszy czarnoskóry astronauta lecący w kierunku Księżyca.
Christina Koch — specjalista misji. Inżynier i badaczka, astronautka NASA od 2013 roku. W 2019 roku spędziła na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej 328 kolejnych dni — jeden z najdłuższych nieprzerwanych pobytów w historii. Uczestniczyła w pierwszych w historii spacerach kosmicznych wykonanych wyłącznie przez kobiety. Przed tym jak została astronautką pracowała przy budowie instrumentów naukowych do misji kosmicznych oraz prowadziła badania polarne na Antarktyce i w Arktyce. Na Artemis II jest pierwszą kobietą na misji księżycowej.
Jeremy Hansen — specjalista misji (Kanadyjska Agencja Kosmiczna). Urodzony w Londynie w prowincji Ontario. Pułkownik kanadyjskich sił zbrojnych, były pilot myśliwski. Wybrany na astronautę w 2009 roku. Pracował jako CAPCOM w centrum kontroli misji NASA w Houston, brał udział w podwodnej misji NEEMO 19 (symulującej warunki kosmiczne), w jaskiniowym programie ESA CAVES oraz w ekspedycjach geologicznych w kanadyjskiej Arktyce. W 2017 roku jako pierwszy Kanadyjczyk poprowadził klasę astronautów NASA. Na Artemis II jest pierwszym astronautą spoza USA i Rosji, który opuści niską orbitę Ziemi.
Start był dramatyczny — godzinę przed planowanym odpaleniem system przerwania lotu (Flight Termination System) pokazał status „No-Go”. Inżynierowie użyli sprzętu z ery promów kosmicznych, żeby zweryfikować system i uniknąć opóźnienia. Pogoda też groziła przełożeniem — grube chmury i ryzyko wyładowań atmosferycznych. Ale o 18:35 rakieta poszła — z impetem 8,8 miliona funtów ciągu, wstrząsając wybrzeżem Florydy.
„To było zaskakujące” — powiedział pilot Victor Glover z orbity dzień po starcie. „Przygotowujesz się, nie mając oczekiwań — ale gdzieś z tyłu głowy masz nadzieję, że polecisz.”
Co to znaczy dla Polonii
Artemis II to misja amerykańska — i jako Polacy żyjący w Ameryce, możemy patrzeć na nią z dumą. To rakieta z florydzkim kodem pocztowym, ale z ambicją całej ludzkości. Następne misje Artemis mają nie tylko lądować na Księżycu — mają budować tam bazę i przygotować drogę na Marsa.
Polska ma w kosmosie swój własny moment — satelita szpiegowski MikroSAR wystartował z Vandenberg w Kalifornii zaledwie tydzień temu. Ameryka leci na Księżyc, Polska patrzy z orbity. Dwa kraje, wspólna fascynacja tym, co jest dalej.
Orion „Integrity” leci teraz gdzieś między Ziemią a Księżycem. Wkrótce czworo ludzi zobaczy ciemną stronę Księżyca własnymi oczami. A 10 kwietnia — jeśli wszystko pójdzie dobrze — wylądują w Pacyfiku. Trzymamy kciuki.
Arthur Skok, poland.us
Artemis II | Start: 1 kwietnia 2026, 18:35 ET, Kennedy Space Center, Floryda | Lądowanie: ~10 kwietnia 2026, Ocean Spokojny | Załoga: Reid Wiseman (dowódca), Victor Glover (pilot), Christina Koch (specjalista misji), Jeremy Hansen (CSA, specjalista misji) | Rekord odległości: ~252 000 mil od Ziemi
Czytaj też: Polski satelita MikroSAR na orbicie
Czytaj więcej na poland.us. Śledź kosmos i technologię na poland.us z perspektywy Polonii.
