Jak korzystamy z IRA
Według najnowszego badania Rezerwy Federalnej (Survey of Consumer Finances 2022) jakiekolwiek konto emerytalne ma tylko 54.3% amerykańskich rodzin – a więc prawie połowa rodzin nie ma żadnych emerytalnych oszczędności. Mediana stanu kont emerytalnych u rodzin, które je posiadają, wyniosła $86,900. Skoro imigranci pracują w USA krócej od Amerykanów, zarabiają z reguły mniej, bywają gorzej zaznajomieni z zasadami domowych finansów, korzystają z kont emerytalnych nawet mniej. Oto popularne nieporozumienia na temat skuteczności kont IRA.
„Inwestuję w IRA”
Stwierdzenie to ma tyle sensu, co „inwestuję we wspólne konto”. Individual Retirement Account to rodzaj konta, które daje przywileje podatkowe: wpłaty są dla większości ludzi odpisem podatkowym, a środki rosną na nim z odroczeniem podatków na przyszłość. IRA można otworzyć w banku, funduszu powierniczym (mutual fund) lub u maklera, a środki inwestować w dowolne instrumenty finansowe: lokaty bankowe, akcje, obligacje, przeróżne fundusze powiernicze. Nie inwestujemy więc w IRA, lecz w instrumenty, które w IRA włożymy.
„Ile renty wypłaci moje IRA?”
IRA nic nie wypłaci. IRA to nie renta kapitałowa, lecz uprzywilejowane podatkowo indywidualne konto, na którym mieć będziemy tyle, ile wpłacimy, plus ile nasze inwestycje zarobią na przestrzeni czasu. Zasady działania wszystkich indywidualnych kont emerytalnych dostępnych w Stanach wyjaśniam w książce pt. „Amerykańskie emerytury”.
Ażeby dać naszym środkom możliwość przyrostu, powinniśmy je deponować regularnie w intratne instrumenty finansowe. Dla przeciętnego zjadacza chleba, mającego kilkadziesiąt czy kilkanaście lat do emerytury, powinny to być nie konta bankowe, płacące ułamek procenta, lecz zdywersyfikowane akcyjne fundusze powiernicze, najlepiej podążające za średnią giełdy (index stock mutual funds).
„Zainwestowałem $3,000, ale to niewiele dało”
Pozostawienie niewielkiej kwoty na koncie oszczędnościowym to nie jest inwestycja. Nawet przez 20 lat, zakładając średnie 3-procentowe odsetki, kwota $3,000 urośnie tylko do $5,418, co niewiele zmieni naszą życiową sytuację, bo zaledwie dotrzyma kroku inflacji. Ale jeżeli $3,000 wpłacać będziemy na początku każdego roku, to po 20 latach mieć będziemy około $83,000, zakładając średni 3-procentowy zwrot.
Osiągnąć można znacznie więcej. Po pierwsze, warto wpłacać tyle, ile zezwalają przepisy: w 2026 roku do $7,500 rocznie, plus dodatkowe $1,100 dla osób, które ukończyły 50 lat. Limity te IRS zmienia co kilka lat, a aktualne kwoty podaje na irs.gov. Ponadto warto ulokować IRA nie w banku, lecz w którymś z funduszy powierniczych (mutual fund).
W latach 1994–2023 akcje w koszyku Standard & Poor’s 500 przyniosły wraz z dywidendami średnio 10% rocznie, mimo kilku dotkliwych załamań. W dekadzie 2014–2023 wskaźnik S&P 500 rósł 10.2% rocznie, a z reinwestowanymi dywidendami – 12.2% rocznie. W całym ostatnim stuleciu giełda średnio przyniosła 6.5% zwrotu, a reinwestując dywidendy – 10.5%, co dokumentuje długoterminowy trend. Nic dziwnego, że bogaci (trzymający środki w akcjach przedsiębiorstw) bogacą się coraz bardziej. Pamiętajmy jednak, że wyniki z przeszłości nie gwarantują przyszłych zysków.
Nie chowaj pieniędzy pod materac
Jeżeli wraz z żoną będziecie regularnie wpłacać na IRA łącznie $12,000 rocznie (tysiąc dolarów miesięcznie) i inwestować np. w ETF-y naśladujące wskaźnik NASDAQ 100 albo S&P 500, to – zakładając średni zwrot około 10% rocznie, jak w przeszłości – po 25 latach zostaniecie milionerami i będziecie mogli się delektować beztroską emeryturą.
„Oszczędności podatkowe to zawracanie głowy”
Wiele osób nie korzysta z IRA, bowiem uważa przywileje podatkowe za nieistotne. Przy małych kwotach i krótkim horyzoncie czasowym korzyści rzeczywiście nie są znaczne. Ale na przestrzeni wielu lat stanowią dużą różnicę.
Powróćmy do przykładu lokaty po $3,000 rocznie w fundusze giełdowe i załóżmy, że przez 20 lat przynoszą one średnio 10% rocznie. Na koncie IRA uzbieramy wtedy około $189,000. Na zwykłym koncie nawet do jednej czwartej przychodu mogłyby pochłonąć podatki (federalne, stanowe, lokalne), co redukowałoby stopę zwrotu do 7.5%. Wtedy stan tego zwykłego konta inwestycyjnego wyniósłby po 20 latach około $139,700 – prawie $50,000 mniej niż na koncie IRA. (Od wypłat z tradycyjnego IRA zapłacimy podatek dochodowy, ale dopiero na emeryturze.)
Wpływ podatków jest widoczny jeszcze bardziej, jeżeli założymy, że wpłacamy nie tylko przykładowe $3,000, ale również kwotę oszczędzoną na podatkach. Zakładając naszą łączną stopę podatkową w okolicach 25%, oszczędzimy na podatkach $750, co dokładane regularnie (w sumie $3,750 rocznie) na konto IRA ulokowane w funduszach akcyjnych (czyli na giełdzie) przyniesie po 20 latach – przy tym samym założeniu 10% rocznie – około ćwierć miliona dolarów. I tak stajesz się bogaty bez większych wyrzeczeń, bo prawie każdy potrafi oszczędzić $3,000 rocznie.
Własne wyliczenia zrobisz w kalkulatorze procentu składanego Komisji Papierów Wartościowych (SEC): www.investor.gov – Compound Interest Calculator.
„Potrzebuję kilka kont dla dywersyfikacji”
Nieprawda. Posiadanie licznych kont sprawia niepotrzebne kłopoty i pomnaża koszty ich utrzymania (custodial fees). Zdywersyfikowana powinna być zawartość konta, co skutecznie czyni fundusz indeksowy ETF. Instrumenty te wyjaśniam w tekście pt. „Exchange Traded Funds i jak na nich zarobić”, który znajdziesz na witrynie PoradnikSukces.com. Tamże znajdziesz mój tekst pt. „Jedyna strategia inwestycyjna, jakiej potrzebujesz”.
„Nie mam pieniędzy na wpłatę na IRA”
Oprócz odpisu podatkowego i odroczenia podatków IRA ma jeszcze inną zaletę, mianowicie mało znany kredyt emerytalny (Saver’s Credit), który należy się właśnie umiarkowanie zarabiającym.
Polega to na tym, że umiarkowanie zarabiający (w 2026 roku dochód AGI do $80,500 dla małżeństw rozliczających się wspólnie i do $40,250 dla osób samotnych) mogą dostać od Wujka Sama za wpłacenie na konto emerytalne od 10 do 50 procent wpłaty, czyli do $1,000, a dwa razy tyle małżeństwa rozliczające się razem, gdzie dwie osoby wpłaciły na IRA. Daje to do 50 procent natychmiastowego zwrotu. Darmowe pieniądze, które prezentuje ci fiskus po to, żebyś odkładał sobie na starość! Ile lat musiałbyś czekać na taki zwrot, trzymając pieniądze w banku, który płaci ułamek procenta rocznie?
Wniosek
Najpewniejszym i najłatwiejszym sposobem na zapewnienie sobie dostatniej przyszłości jest cierpliwe, regularne oszczędzanie na uprzywilejowanym podatkowo koncie emerytalnym i lokata środków w zdywersyfikowane akcyjne fundusze powiernicze, najlepiej indeksowe ETF-y. Zacznij inwestować jak najszybciej, bo czas jest twoim największym sprzymierzeńcem.
Artykuł zaktualizowany w październiku 2026 r.
