Jak otrzymać stały pobyt w USA

Jedynie wiza imigracyjna daje prawo do osiedlenia się w USA na stałe: do swobodnego zamieszkania w wybranym miejscu Stanów Zjednoczonych i podejmowania dowolnej pracy. Stali rezydenci (permanent residents) otrzymują dokument tożsamości nazywany zieloną kartą (green card). Otrzymanie wizy imigracyjnej nie jest proste. Musisz mieć podstawy do złożenia wniosku i być przygotowany na długie oczekiwanie. Najczęściej do zielonej karty prowadzą dwie drogi: sponsorowanie przez bliskiego krewnego lub przez pracodawcę. Prowadzona jest też loteria wizowa, do której kwalifikują się tylko osoby pochodzące z krajów o najmniejszej imigracji do USA.

Najważniejsze etapy starania się o zieloną kartę

Petycja (petition)

W większości przypadków, jeśli chcesz zamieszkać na stałe w Stanach Zjednoczonych, musisz mieć sponsora: członka najbliższej rodziny lub amerykańskiego pracodawcę. Sponsor wypełnia w twoim imieniu petycję, formalną prośbę o uznanie ciebie za uprawnionego do otrzymania zielonej karty. Osoba występująca z petycją nazywana jest petitioner, a sponsorowany cudzoziemiec – beneficiary.

Sponsorujący cię członek twojej rodziny wypełnia formularz I-130, Petition for Alien Relative, i składa go w Urzędzie Imigracyjnym (USCIS) – pocztą lub przez Internet – wraz z dokumentami stanowiącymi dowód pokrewieństwa. Pracodawca-sponsor wypełnia między innymi formularz I-140, Immigrant Petition for Alien Workers.

Świadectwo pracy – Labor Certification

Jeśli sponsoruje cię pracodawca, będziesz musiał otrzymać prawdopodobnie Labor Certification z Departamentu Pracy (U.S. Department of Labor). Wniosek (formularz ETA-9089) pracodawca składa przez Internet w ramach programu PERM. Aby otrzymać taki dokument, twój przyszły pracodawca musi udowodnić, że nie może znaleźć wykwalifikowanego Amerykanina ani stałego rezydenta do obsadzenia wakującego stanowiska. Będzie musiał zamieścić ogłoszenia, m.in. w prasie, i wykazać, że żaden zdolny, chętny i wykwalifikowany amerykański pracownik nie jest dostępny do podjęcia tej pracy.

Otrzymanie Labor Certification jest trudnym procesem i prawdopodobnie będziesz potrzebował pomocy prawnika. Z obowiązku otrzymania Labor Certification wyłączeni są pracownicy priorytetowi z pierwszej zawodowej kategorii preferencyjnej, a także osoby, które uzyskają zwolnienie ze względu na interes narodowy USA (National Interest Waiver, patrz niżej).

Czekanie, czekanie, czekanie…

Jeśli wystąpiłeś o wizę imigracyjną w ramach jednej z kategorii preferencyjnych, to przyznanie ci wizy ograniczone jest rocznymi limitami. Każdego roku wydawana jest określona liczba wiz imigracyjnych. Będziesz musiał czekać na swoją kolej. Wnioski są rozpatrywane w kolejności ich przyjmowania. Gdy petycje wpływają do Urzędu Imigracyjnego (USCIS), otrzymują stempel dzienny, nazywany priority date. W sprawach pracowniczych wymagających Labor Certification priority date jest data przyjęcia wniosku przez Departament Pracy. Ta data określa twoje miejsce w kolejce.

Możesz obserwować tempo przesuwania się kolejki, czytając Biuletyn Wizowy (Visa Bulletin), wydawany co miesiąc przez Departament Stanu. Każdy numer zawiera tabele pokazujące, od jakiej priority date w danym miesiącu przyznawane są wizy (Final Action Dates) w każdej kategorii preferencyjnej dla poszczególnych krajów.

Najnowszy numer Biuletynu Wizowego znajdziesz bezpłatnie w Internecie, na stronie Departamentu Stanu: travel.state.gov (Visa Bulletin).

Samo złożenie petycji nie daje ci prawa do pobytu w Stanach Zjednoczonych w czasie oczekiwania na zieloną kartę. Jeśli mimo to zdecydujesz się na pozostanie w USA i wygaśnie ci czasowa wiza, staniesz się „nieudokumentowanym” cudzoziemcem.

Wniosek wizowy

Gdy USCIS zatwierdzi petycję twojego sponsora, dalsza procedura uzależniona jest od twego miejsca zamieszkania.

Procedura konsularna

Jeśli oczekujesz na zieloną kartę poza granicami USA, USCIS przesyła twoją sprawę do Narodowego Centrum Wizowego Departamentu Stanu (National Visa Center, NVC). NVC przysyła ci list powitalny z dostępem do internetowego systemu, w którym opłacasz opłaty wizowe, przesyłasz zobowiązanie sponsora do utrzymania (Affidavit of Support) i dokumenty, a także wypełniasz podanie o wizę stałego pobytu dla siebie i twojej najbliższej rodziny (formularz DS-260, Immigrant Visa Electronic Application). Gdy nadejdzie twoja kolej, tj. termin, kiedy z rocznej puli przysługiwać ci będzie wiza, NVC wyznacza termin rozmowy w konsulacie. Obywatele i mieszkańcy Polski odbywają ją w Ambasadzie USA w Warszawie. Przechodzisz przez badania lekarskie. Zostanie też sprawdzona twoja przeszłość kryminalna. Wreszcie odbywasz osobistą rozmowę z urzędnikiem konsularnym (interview). Jeśli wszystko będzie w porządku i nie okażesz się osobą niepożądaną (inadmissible, dawniej excludable), otrzymasz wizę imigracyjną. Wiza jest zwykle ważna do sześciu miesięcy i w tym terminie musisz przekroczyć granicę USA. Przed wyjazdem musisz też opłacić w USCIS tzw. USCIS Immigrant Fee – dopóki jej nie uiścisz, USCIS nie wyda ci zielonej karty.

Na granicy amerykańskiej (zwykle na lotnisku) urzędnik imigracyjny wbija stempel do twojego paszportu, na wizie imigracyjnej, potwierdzający twoje przekroczenie granicy jako legalnego imigranta. Na wizie widnieje napis: „Upon endorsement serves as temporary I-551 evidencing permanent residence for 1 year”. Wiza ze stemplem oznacza, że jesteś stałym rezydentem USA, i przez rok od daty wjazdu służy jako tymczasowy dowód tego statusu. Zieloną kartę otrzymasz pocztą. W tym czasie możesz jednak swobodnie podróżować i podjąć pracę.

Procedura miejscowa

Osoby, które przebywają w USA legalnie i występują o zieloną kartę, składają w Urzędzie Imigracyjnym (USCIS) wniosek o zmianę statusu (adjustment of status) na formularzu I-485 i otrzymują dokument stałego pobytu od USCIS. Wniosek można złożyć, gdy przysługuje ci już wiza (w kategoriach preferencyjnych – gdy pozwala na to Biuletyn Wizowy).

Cudzoziemcy, którzy złamali prawo przez nielegalne przekroczenie granicy, przedłużenie pobytu po wygaśnięciu ważności wizy albo pracę bez zezwolenia, mogą także otrzymać zieloną kartę w USA, jeżeli uiszczą karną opłatę w wysokości $1,000, ale tylko wtedy, jeżeli petycję lub wniosek o Labor Certification złożono w ich imieniu najpóźniej 30 kwietnia 2001 roku (jeśli złożono go po 14 stycznia 1998 roku, trzeba było też przebywać w USA 21 grudnia 2000 roku). Przepis zezwalający na odebranie zielonej karty w Stanach nazywa się paragrafem 245(i).

Niezależnie od paragrafu 245(i), najbliżsi krewni obywateli USA (immediate relatives – tzn. małżonkowie, nieletnie dzieci, rodzice) mogą otrzymać zieloną kartę na miejscu, nawet jeśli przedłużyli pobyt po wygaśnięciu wizy lub pracowali bez zezwolenia – pod warunkiem, że wjechali do USA legalnie, tzn. zostali odprawieni na granicy (inspected and admitted or paroled).

Pozostałe osoby przebywające w USA nielegalnie muszą wyjechać do Polski i obowiązuje je procedura konsularna (patrz wyżej). Osoby te mają automatyczny zakaz ponownego wjazdu na terytorium USA przez:

• okres 3 lat, jeżeli przebywały w Stanach nielegalnie dłużej niż 180 dni, ale krócej niż rok,
• okres 10 lat, jeżeli ich nielegalny pobyt trwał rok lub dłużej.

Od zakazu można uzyskać zwolnienie (waiver), jeśli odmowa wizy oznaczałaby skrajne trudności (extreme hardship) dla współmałżonka lub rodzica będącego obywatelem lub stałym rezydentem USA. Niektórzy – m.in. najbliżsi krewni obywateli USA – mogą złożyć wniosek o takie zwolnienie (formularz I-601A) jeszcze przed wyjazdem z USA na rozmowę w konsulacie.

Kategorie ubiegających się o zieloną kartę

Prawo dzieli kandydatów na imigrantów na szereg grup, zwanych kategoriami preferencyjnymi, w skrócie „preferencjami”. Występując o zieloną kartę, należy pamiętać o tym podziale, ponieważ od rodzaju preferencji zależy czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosków. Na przykład członkowie najbliższej rodziny obywatela USA mają najwyższy priorytet. Wśród kategorii zawodowych osoby o nadzwyczajnych uzdolnieniach są przyjmowane w pierwszej kolejności przed niewykwalifikowanymi pracownikami.

Najbliżsi krewni obywateli amerykańskich

Jeśli jesteś najbliższym krewnym obywatela USA, znajdujesz się w uprzywilejowanej sytuacji. Nie podlegasz limitom wizowym i nie musisz oczekiwać w kolejce, choć samo rozpatrzenie podania może potrwać wiele miesięcy.

Do najbliższych krewnych obywatela USA zalicza się:

• małżonków obywateli;
• dzieci obywateli, które nie ukończyły 21 roku życia i są stanu wolnego;
• rodziców obywateli USA, którzy ukończyli 21 rok życia;
• wdowy lub wdowców po zmarłych obywatelach USA. Cudzoziemiec musiał pozostawać w związku małżeńskim z obywatelem w chwili jego śmierci, nie może ponownie wstąpić w związek małżeński, a petycję (formularz I-360) powinien złożyć w ciągu 2 lat od śmierci współmałżonka. Dawny wymóg co najmniej 2 lat małżeństwa zniesiono w 2009 roku.

W celu sprowadzenia cię do USA twój amerykański krewny składa w USCIS petycję o wizę imigracyjną na formularzu I-130, Petition for Alien Relative. Procedura jest prosta i w zasadzie powinieneś się obyć bez pomocy prawnika. Jeśli mieszkasz poza granicami USA, zatwierdzona petycja zostanie przesłana do Narodowego Centrum Wizowego (NVC), a rozmowę wizową odbędziesz w Ambasadzie USA w Warszawie (patrz „Procedura konsularna” powyżej). Jeśli mieszkasz w USA, możesz otrzymać zieloną kartę na miejscu (patrz „Procedura miejscowa” powyżej).

Kategorie preferencyjne

Stany Zjednoczone wydają rocznie co najmniej 226,000 wiz imigracyjnych w kategoriach rodzinnych i co najmniej 140,000 w kategoriach pracowniczych. Tylko do 7% puli rodzinnej i pracowniczej może być przyznane dla każdego kraju, co daje limit 25,620 rocznie niezależnie od wielkości kraju. Jest to powodem, dla którego obywatele dużych krajów lub państw o dużej imigracji do USA, jak Chiny, Indie, Meksyk czy Filipiny, muszą oczekiwać w kolejce dłużej niż obywatele mniejszych krajów.

Kategorii wiz jest wiele i wszystkie są ograniczone limitami rocznymi (jedynie najbliżsi krewni obywateli USA nie podlegają limitom). Przyszli imigranci klasyfikowani są w różnych kategoriach nazywanych preferencjami (preferences).

Zielone karty poprzez sponsorowanie rodzinne (family-based green cards)

1. Pierwsza rodzinna kategoria preferencyjna (family first preference): niezamężne/nieżonate dzieci obywateli USA. Ta kategoria dotyczy osób, które ukończyły 21 lat i są stanu wolnego (niezamężne/nieżonate małoletnie dzieci zaliczają się do najbliższej rodziny obywatela). Rocznie w tej kategorii wydaje się 23,400 wiz. Czas oczekiwania na zieloną kartę wynosi od kilku do kilkunastu lat w zależności od kraju pochodzenia.
2. Druga rodzinna kategoria preferencyjna (family second preference): małżonkowie i niezamężne/nieżonate dzieci (w każdym wieku) stałych rezydentów USA. W tej kategorii wydaje się rocznie 114,200 wiz. Druga kategoria rozbita jest na dwie podgrupy:
   2A: małżonkowie i małoletnie dzieci stałych rezydentów; przeznacza się im 77% puli, czyli 87,934 wiz rocznie, z czego 75% nie podlega limitom krajowym;
   2B: dorosłe, niezamężne/nieżonate dzieci stałych rezydentów w wieku powyżej 21 lat; 23% puli, czyli 26,266 wiz rocznie.
3. Trzecia rodzinna kategoria preferencyjna (family third preference): zamężne/żonate dzieci obywateli USA. W tej kategorii roczna alokacja wynosi 23,400 wiz.
4. Czwarta rodzinna kategoria preferencyjna (family fourth preference): bracia i siostry obywateli USA. Tylko obywatele, którzy ukończyli 21 lat, mogą występować z petycją dla rodzeństwa. Mimo że w tej kategorii wydaje się 65,000 wiz rocznie, dla niektórych krajów kolejka przekracza 20 lat.

Zielone karty poprzez sponsorowanie zawodowe (employment-based green cards)

1. Pierwsza zawodowa kategoria preferencyjna (employment first preference) – pracownicy priorytetowi (priority workers); 28.6% światowej puli pracowniczej, czyli ok. 40,000 wiz rocznie:

• 1A: Osoby o nadzwyczajnych uzdolnieniach w dziedzinie sztuki, nauki, oświaty, biznesu lub sportu mogą ubiegać się o stały pobyt w USA, sponsorując samych siebie. Nie potrzebują sponsora ani zatwierdzenia Departamentu Pracy. Muszą jednak udowodnić swoje osiągnięcia na arenie międzynarodowej i w kraju pochodzenia, przedstawiając dokumentację swoich międzynarodowych i krajowych nagród i osiągnięć. Muszą także udokumentować, że ich zamieszkanie w USA da krajowi wymierne korzyści;
• 1B: Wybitni profesorowie i naukowcy muszą przybywać do USA z zamiarem pracy na uniwersytecie lub prowadzenia badań dla prywatnej firmy. Petycję składa za nich amerykański pracodawca, który oferuje im pracę. Muszą przedstawić dowód międzynarodowego uznania w swojej specjalności;
• 1C: Menedżerowie i dyrektorzy firm o kapitale międzynarodowym.

2. Druga zawodowa kategoria preferencyjna (employment second preference): wysoko wykształceni specjaliści lub osoby o wyjątkowych uzdolnieniach. W tej kategorii wydaje się corocznie 28.6% światowej puli pracowniczej plus niewykorzystane wizy z puli pierwszej kategorii:

• 2-A: W celu zakwalifikowania się jako wysoko wykształcony specjalista (professional with advanced degree) należy posiadać dyplom doktorski lub magisterski z akredytowanego uniwersytetu. Posiadacz stopnia bakałarza (bachelor’s degree – otrzymywany po ukończeniu college’u) może także zaliczać się do tej kategorii, jeśli udowodni, że ma co najmniej 5 lat coraz bardziej odpowiedzialnej pracy w swojej specjalności (progressive experience) po uzyskaniu dyplomu;
• 2-B: Specjaliści o wyjątkowych uzdolnieniach (professionals of exceptional ability) muszą udowodnić swoje osiągnięcia, tak jak osoby o nadzwyczajnych (extraordinary) uzdolnieniach. Termin „wyjątkowe uzdolnienia” (exceptional ability) oznacza nieco mniej niż „nadzwyczajne uzdolnienia” (extraordinary) i wystarczy udowodnić swoje osiągnięcia na arenie krajowej, a nie międzynarodowej. Możesz wystąpić jako własny sponsor i zostać zwolniony z otrzymania potwierdzenia Departamentu Pracy, jeśli udowodnisz, że twój przyjazd będzie leżał w interesie Stanów Zjednoczonych (National Interest Waiver).

3. Trzecia zawodowa kategoria preferencyjna (employment third preference): specjaliści, pracownicy wykwalifikowani i niewykwalifikowani. Osoby w tej grupie muszą przedstawić ofertę pracy od amerykańskiego pracodawcy, odpowiadającą posiadanemu doświadczeniu i kwalifikacjom. Roczna alokacja w tej kategorii wynosi 28.6% wiz plus niewykorzystane wizy z puli pierwszej i drugiej kategorii.

• 3-A: Specjaliści nienależący do grupy „wysoko wykształconych” muszą posiadać co najmniej stopień bakałarza (bachelor’s degree);
• 3-B: Pracownicy wykwalifikowani to tacy, którzy pracują w zawodzie wymagającym co najmniej dwuletniego przyuczenia lub doświadczenia;
• 3-C: Pracownicy niewykwalifikowani to tacy, których praca wymaga mniej niż dwuletniego przyuczenia (praca nie może mieć charakteru tymczasowego ani sezonowego). Z ok. 40,000 wiz nie więcej niż 10,000 przyznaje się rocznie tej grupie, co powoduje, że czas oczekiwania na zieloną kartę jest długi. Kategoria 3C figuruje w Biuletynie Wizowym jako „Other Workers”.

4. Czwarta zawodowa kategoria preferencyjna (employment fourth preference): niektórzy specjalni imigranci (certain special immigrants), w tym pracownicy instytucji religijnych; 7.1% światowej puli pracowniczej, czyli ok. 10,000 wiz. Do tej kategorii zaliczają się m.in.:

• duchowni, specjaliści związani z religią (professionals working in a religious vocation) i inni pracownicy instytucji religijnych;
• niektórzy zagraniczni pracownicy rządu amerykańskiego;
• osoby zatrudnione przez Kanał Panamski (Panama Canal employees).

5. Piąta zawodowa kategoria preferencyjna (employment fifth preference): inwestorzy. Jeśli masz luźny milion dolarów (a ściślej $1,050,000), jest to kategoria dla ciebie. Wuj Sam z radością wręczy ci zieloną kartę, jeśli zgodzisz się zainwestować taką sumę w celu utworzenia biznesu, który zatrudni w pełnym wymiarze godzin 10 Amerykanów (obywateli lub stałych rezydentów). Tej kategorii przypada 7.1% światowej puli pracowniczej, z czego 32% zarezerwowano dla inwestycji na terenach wiejskich (20%), w rejonach o wysokim bezrobociu (10%) i w projektach infrastrukturalnych (2%). W tzw. specjalnych strefach (targeted employment areas), czyli rejonach wiejskich lub o wysokim bezrobociu, a także w projektach infrastrukturalnych suma inwestycji jest obniżona do $800,000. Kwoty te obowiązują w petycjach składanych od 15 marca 2022 roku, a 1 stycznia 2027 roku zostaną automatycznie podwyższone.

Uchodźcy i azylanci

Uchodźcy i azylanci (refugees and asylees) – to osoby, które opuszczają swój kraj w związku z prześladowaniami lub w dobrze udokumentowanej obawie przed prześladowaniami z powodu: przynależności rasowej, narodowościowej, religijnej, poglądów politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Stany Zjednoczone tradycyjnie przyjmowały ludzi prześladowanych.

Uchodźcy (refugees) muszą wystąpić o przyznanie im statusu przed wjazdem do USA; osoby starające się o azyl (asylees) znajdują się już na terytorium Stanów Zjednoczonych i nie potrzebują sponsora. Nie ma żadnych ograniczeń liczbowych w przyznawaniu prawa azylu, ale wnioski o jego udzielenie muszą być bardzo dobrze uzasadnione. Potrzeby ekonomiczne nie stanowią powodu do przyznania azylu ani wizy dla uchodźcy. Od czasu upadku komunizmu w Polsce zaprzestano wydawania Polakom wiz azylowych.

Program dywersyfikacji, czyli loterie wizowe

Na czym polega loteria

Program dywersyfikacji etnicznej, nazywany także loterią wizową, został uchwalony przez Kongres w 1990 roku w celu dodania do fali imigrantów obywateli krajów „niedoreprezentowanych”, z których przyjeżdża do USA najmniej osób. Program ten nosi nazwę DV z podaniem roku budżetowego, kiedy będą przyznawane wizy, np. DV-2027. Rocznie rozlosowuje się do 55,000 wiz. Mieszkańcy jednego kraju nie mogą otrzymać więcej niż 7% całej tej puli. Z udziału w programie dywersyfikacji wyłączone są kraje, z których w ciągu minionych 5 lat przyjęto więcej niż 50,000 legalnych imigrantów poprzez sponsorowanie przez pracę i rodzinę (nie licząc azylantów i zwycięzców poprzednich loterii).

Osoby urodzone w Polsce mogły uczestniczyć w ostatniej przeprowadzonej loterii – Polski nie było na liście krajów wyłączonych z programu DV-2026 (rejestracja odbyła się jesienią 2024 roku). Rejestracja do kolejnej edycji, DV-2027, nie ruszyła w zwykłym terminie: w listopadzie 2025 roku Departament Stanu ją odłożył, a w październiku 2026 roku sąd federalny nakazał wznowienie programu. Listę krajów, terminy i zasady każdej edycji (DV-2027, a następnie DV-2028) Departament Stanu ogłasza w oficjalnej instrukcji na stronie travel.state.gov – przed zgłoszeniem sprawdź, czy Polska nadal się kwalifikuje.

By wziąć udział w loterii wizowej, będziesz musiał spełnić następujące warunki:

• Musisz urodzić się w kraju „niedoreprezentowanym etnicznie” (ale niekoniecznie być jego obywatelem!), dopuszczonym do programu DV. Uwaga! Za kraj urodzenia Departament Stanu przyjmuje państwo, w którego granicach znajduje się obecnie miejscowość, gdzie przyszliśmy na świat. Jest to ważny warunek dla mieszkańców Europy Środkowo-Wschodniej, gdzie granice przesuwały się często.
• Musisz mieć co najmniej średnie wykształcenie lub przepracować w ciągu ostatnich pięciu lat co najmniej dwa lata w zawodzie wymagającym minimum dwuletniego przyuczenia.
• Zasady uczestnictwa w loterii wizowej zmieniają się nieco z roku na rok. Zgłoszenia przyjmowane są wyłącznie przez Internet, na stronie dvprogram.state.gov. Departament Stanu wprowadził opłatę rejestracyjną w wysokości $1 oraz obowiązek podania przy zgłoszeniu danych z ważnego paszportu. O szczegółach można dowiedzieć się w książce pt. „Jak zdobyć zieloną kartę”, tel. 718-224-3492, na stronie www.PoradnikSukces.com.

Pułapka na nielegalnych

Dla osób przebywających w USA nielegalnie loteria nie stanowi rozwiązania ich problemów, gdyż nie będą mogły otrzymać zielonej karty na miejscu. Poza opisanymi wyżej najbliższymi krewnymi obywateli USA, którzy wjechali legalnie, złożyć wniosek o zmianę statusu („Status Adjustment”) w USA mogą tylko ci, w których imieniu złożono petycję lub wniosek o Labor Certification najpóźniej 30 kwietnia 2001 roku (paragraf 245(i)). Inni nielegalni muszą wyjechać z USA po odbiór zielonej karty, ale mają zamkniętą drogę powrotu na 3 lata, jeżeli byli tu nielegalnie ponad 6 miesięcy, albo na 10 lat, jeżeli byli nielegalnie rok lub dłużej – chyba że uzyskają zwolnienie z zakazu (patrz „Procedura miejscowa”). Termin z paragrafu 245(i) nie został przedłużony.

Więcej informacji można uzyskać w Internecie pod adresami: www.uscis.gov oraz travel.state.gov albo dzwoniąc na infolinię USCIS (USCIS Contact Center): 1-800-375-5283. Bezpłatnej pomocy w sprawach imigracyjnych udziela Program Usług Imigracyjnych i Prawnych Centrum Polsko-Słowiańskiego na Greenpoincie, tel. 718-594-0894.

Jak nie legalizować pobytu

Oto sposoby, w jakie nie można zalegalizować pobytu:

1. Sponsorowanie przez dalszych krewnych, jak ciocie, wujkowie, babcie, dziadkowie. Rodziców i rodzeństwo mogą sponsorować tylko dorośli obywatele amerykańscy. To, że babcia jest samotna i schorowana, nie ma nic do rzeczy, ani to, że ciocia pragnie sprowadzić swego jedynego siostrzeńca, by opiekował się jej domem.
2. Sponsorowanie gosposi przez pracodawcę. Co prawda, gosposie kwalifikują się jako other workers do trzeciej kategorii zawodowej, lecz ma ona tak niski priorytet, że kolejka w niej ciągnie się latami.
3. Sponsorowanie pomocy domowej jako kucharki jest bardzo problematyczne. Skoro uzyskanie zielonej karty dla gosposi jest prawie niemożliwe, wielu pracodawców chce wykorzystać furtkę w przepisach i sponsorować pomoc jako kucharkę, najlepiej koszerną lub gotującą dietetycznie. Zawód kucharki wymaga wykształcenia, doświadczenia i dlatego zalicza się do wyższej kategorii, w której oczekiwanie jest znacznie krótsze. Niestety, Departament Pracy jest świadomy, że domniemane kucharki są w rzeczywistości opiekunkami, i dlatego stawia bardzo wysokie wymagania. Między innymi domaga się udowodnienia, że w rezydencji pracują inne osoby zajmujące się dziećmi i sprzątaniem.
4. Sponsorowanie pracownika przez przygodnego pracodawcę. Panuje błędne przekonanie, że każdy pracodawca może sponsorować każdego pracownika. Jest to błąd, bowiem oferowane stanowisko musi odpowiadać dokładnie doświadczeniu pracownika, a także wykształceniu.
5. Przekonanie, że dobry prawnik „jakoś sprawę załatwi”. Uczciwi adwokaci tłumaczą klientowi szczerze, że nie ma szans na zieloną kartę, i proszą, by wrócił dopiero wtedy, gdy będzie miał odpowiedniego sponsora. Niestety, nie brakuje „fachowców”, którzy obiecują bajki i chętnie inkasują pieniądze w każdych okolicznościach.
6. Azyl dla przybyszów z Polski należy do historii. I nie radzę dać się namówić jakimś szarlatanom na złożenie podania o azyl w celu uzyskania pozwolenia na pracę. Bezpodstawny wniosek o azyl kończy się dla Polaka niechybną deportacją, a pozwolenia na pracę nie dostaje się od razu po złożeniu wniosku – ustawa przewiduje co najmniej 180 dni oczekiwania.
7. „Zasiedzenie” – to kolejny szwindel stosowany wobec klientów przebywających długo w USA. Chodzi o tzw. umorzenie deportacji (cancellation of removal, dawniej suspension of deportation), o które można się ubiegać dopiero przed sądem imigracyjnym, w trakcie postępowania deportacyjnego. Jeśli sąd je przyzna, cudzoziemiec otrzymuje zieloną kartę. Ażeby się zakwalifikować, należy spełnić niezwykle trudne warunki, m.in. przebywać w USA nieprzerwanie co najmniej 10 lat i udowodnić, że deportacja spowodowałaby wyjątkowo ciężkie skutki (exceptional and extremely unusual hardship) dla współmałżonka, rodzica lub dziecka będącego obywatelem lub stałym rezydentem USA.

Przepisy imigracyjne są złożone i często się zmieniają, dlatego w sprawach imigracyjnych warto skorzystać z pomocy doświadczonego adwokata imigracyjnego.

Elżbieta Baumgartner

Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek-poradników o profilu finansowym i konsumenckim, m.in. książki pt. „Otwieram biznes” i „Praca w Ameryce” (Poradnik Sukces, 255 Park Lane, Douglaston, NY 11363, tel. 1-718-224-3492, www.PoradnikSukces.com).

Artykuł zaktualizowany w październiku 2026 r.