Dlaczego podarować samochód?
Jeżeli chcesz wyświadczyć przysługę sobie samemu, jednocześnie robiąc dobry uczynek innym, to podaruj swoje stare auto instytucji charytatywnej. W ten sposób pozbywa się starych samochodów (również łodzi, pojazdów rekreacyjnych i motocykli) wielu Amerykanów i widocznie im się to opłaca.
Wielu ludzi jest rozczarowanych ceną oferowaną za stary samochód przez dealera, który sprzedaje im nowe auto (trade-in prices). Powód jest taki, że dealerzy zarabiają coraz mniej na nowych samochodach, więc odbijają to na starych. Z drugiej strony, jeżeli zechcesz sprzedać swego gruchota sam, to może się okazać, że nie będziesz miał żadnych nabywców. Prawdziwego wraka nikt nie zechce od ciebie nawet za darmo.
Komu podarować
Ażeby otrzymać odpis podatkowy, musisz dać donację nieobliczonej na zysk organizacji, która ma oficjalny status charytatywny przyznany jej przez Urząd Podatkowy – tzw. status 501(c)(3). Czy organizacja może przyjmować darowizny odliczane od podatku, sprawdzisz w wyszukiwarce IRS Tax Exempt Organization Search, dostępnej pod adresem www.irs.gov/charities-non-profits/tax-exempt-organization-search (dane z dawnej Publikacji 78 – „Pub 78 Data”). Również możesz sprawdzić status organizacji, dzwoniąc do IRS pod numer 877-829-5500. Pamiętaj tylko, że kościoły, synagogi i meczety nie muszą ubiegać się o uprzywilejowany status w IRS i mogą nie figurować w wyszukiwarce.
Samochody przyjmuje wiele instytucji charytatywnych, zarówno lokalnych, jak i ogólnokrajowych. Często formalnościami (odbiorem auta, sprzedażą na aukcji) zajmują się w ich imieniu wyspecjalizowane firmy pośredniczące.
Oczywiście, możesz podarować swoje auto bezpośrednio organizacji dobroczynnej. National Kidney Foundation prowadzi jeden z najbardziej znanych programów tego rodzaju – Kidney Cars (www.kidney.org). Samochody przyjmują też m.in. regionalne oddziały Volunteers of America.
Uwaga: Wiele organizacji zbierających samochody dla firm charytatywnych nie posiada dobroczynnego statusu. Jeżeli na nie przepiszesz tytuł własności, to nie będziesz uprawniony do odpisu podatkowego.
Formalności
Gdy wybierzesz dobroczynną organizację, możesz skontaktować się z nią telefonicznie lub wypełniając formularz przez Internet. Lepiej zadzwonić i porozmawiać, bowiem dana instytucja może nie działać w twoim rejonie albo nie przyjmie samochodu, jeżeli jest on za stary. Przeważnie twój samochód nawet nie musi być na chodzie. Umawiasz się z organizacją, a jej przedstawiciel przyjedzie do ciebie, ściągnie samochód i zostawi pokwitowanie.
Teoretycznie to ty, a nie organizacja, powinieneś określić wartość samochodu. W praktyce jednak organizacje zrobią to za ciebie (patrz poniżej). Wiele organizacji powie ci przez telefon, jaka jest wartość twego samochodu i jakiego możesz spodziewać się odpisu.
Przedstawicielowi organizacji musisz oddać kluczyki i tytuł własności (Title of Ownership), przepisany na tę organizację (wstawiasz jej nazwę na odwrocie). Jeżeli nie możesz znaleźć tytułu własności, to musisz uzyskać jego duplikat ze swojego stanowego Department of Motor Vehicles. W Nowym Jorku duplikat tytułu własności zamówisz przez Internet na stronie dmv.ny.gov albo na formularzu MV-902 (opłata $20), a mieszkańcy innych stanów znajdą informacje w witrynie swojego stanowego DMV.
Wyrejestruj samochód, żeby nie ponieść odpowiedzialności, w razie gdyby nowy właściciel auta spowodował wypadek.
Jaka jest wartość twego auta
Przez lata właściciele mogli odpisywać rynkową wartość podarowanego auta. To się zmieniło od 1 stycznia 2005 roku. Obecnie ofiarodawcy mogą odpisać kwotę, za którą instytucji charytatywnej udało się samochód sprzedać. Skoro pojazdy bywają upłynniane na aukcjach, cena sprzedaży bywa niższa od rynkowej.
W kilku sytuacjach obowiązuje wyjątek od tej reguły i możesz odpisać wartość rynkową pojazdu. Ma to miejsce wtedy, gdy organizacja charytatywna wystawi ci pisemne poświadczenie, że organizacja:
- będzie samochód używać do własnych potrzeb,
- zamierza dokonać napraw czy ulepszeń, albo
- zamierza podarować lub sprzedać auto po cenie niższej od rynkowej biednej osobie potrzebującej środka transportu.
Gdy podarowane auto zostało sprzedane za $500 lub mniej, możesz odpisać to, co jest mniejsze: albo $500, albo wartość rynkową.
Oszacujesz wartość swego pojazdu, nie ruszając się od komputera. Pomogą ci w tym popularne wyceny samochodów używanych, takie jak Kelley Blue Book czy Edmunds, gdzie znajdziesz cenę swojego auta osobowego, pojazdu terenowego, vana czy ciężarówki w zależności od marki, rocznika, przebiegu i miejsca zamieszkania.
Firma charytatywna ma obowiązek przesłać ci pisemne potwierdzenie (np. formularz 1098-C) w ciągu 30 dni od daty sprzedaży samochodu lub 30 dni od daty donacji, jeżeli obowiązuje wyżej opisany wyjątek.
Czy kwalifikujesz się do odpisu podatkowego
Odpis podatkowy stosuje się na formularzu Schedule A: Itemized Deductions, który również służy wyszczególnieniu ulg podatkowych, takich jak: stanowe i lokalne podatki, odsetki pożyczki hipotecznej, straty losowe, wydatki medyczne itp.
Problem: Jeżeli wszystkie twoje odpisy podatkowe nie przekraczają ulgi standardowej – w roku podatkowym 2026 wynosi ona $16,100 dla osoby samotnej, a $32,200 dla pary małżeńskiej rozliczającej się wspólnie – to datku charytatywnego nie odpiszesz, gdyż ulga standardowa będzie większa.
Wiele osób, które podarowały samochody, nie jest w stanie odpisać tej darowizny. Przyczyna jest taka, że osoba, która mieszka w wynajętym mieszkaniu, pracuje najemnie i trzyma pieniądze w banku, rzadko kiedy ma odpisy przekraczające standardową ulgę. Pułap ten przeskakują w zasadzie tylko właściciele domów, którym wolno jest odpisać koszt pożyczki i podatki gruntowe. Jeżeli domu nie mamy, to darowizna samochodu odpisem dla nas pewnie nie będzie. Niemniej pozostanie nam satysfakcja, że zrobiliśmy dobry uczynek.
Odpis podatkowy
Nie uważaj, że możesz odpisać sobie od dochodu najwyższą cenę, jaką widziałeś za swój model samochodu w idealnym stanie. Również nieprawidłowe jest odpisanie sobie ceny, jaką na paragonie wpisał niefrasobliwy pracownik organizacji charytatywnej, jeżeli wyssał ją z palca. IRS domaga się wzięcia „fair market value”. Dlatego też, wyceniając auto, wstaw prawidłowe informacje o jego stanie.
Gdy odpis za auto przekracza $500, to powinieneś wypełnić druk 8283, Noncash Charitable Contributions, i dołączyć go do formularza 1040. Podatki rozliczasz w terminie rozliczenia podatkowego, zwykle do 15 kwietnia następnego roku.
Pamiętaj: Zatrzymaj papiery dokumentujące darowiznę: pokwitowanie organizacji oraz wycenę samochodu. Nie licz na to, że zawsze możesz zrobić wydruk z komputera. IRS zaprasza podatników przeważnie po 3 latach, a wtedy twój rocznik samochodu będzie o wiele tańszy. Odtworzenie wartości samochodu sprzed 3 lat nie będzie łatwe.
Więcej informacji możesz uzyskać w broszurze Urzędu Podatkowego pt. A Donor’s Guide to Vehicle Donation (www.irs.gov/pub/irs-pdf/p4303.pdf).
Elżbieta Baumgartner
Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek-poradników o profilu finansowym i konsumenckim, m.in. książki pt. „Otwieram biznes” i „Praca w Ameryce”, 255 Park Lane, Douglaston, NY 11363, tel. 718-224-3492, www.PoradnikSukces.com.
Artykuł zaktualizowany w październiku 2026 r.
