New York City Earned Safe and Sick Time Act
Miejska ustawa o płatnych dniach chorobowych, która weszła w życie 1 kwietnia 2014 roku jako New York City Paid Sick Time Act, była od tamtej pory kilkakrotnie rozszerzana i dziś nosi nazwę Earned Safe and Sick Time Act. Zgodnie z obecnymi przepisami każda prywatna firma w mieście Nowy Jork, zatrudniająca od 5 do 99 pracowników, musi dać im do 40 godzin płatnego zwolnienia (paid sick leave) rocznie, a zatrudniająca 100 lub więcej pracowników – do 56 godzin. Firmy zatrudniające do 4 osób muszą dać 40 godzin płatnych, jeżeli ich dochód netto w poprzednim roku przekroczył $1 milion, a w przeciwnym razie – 40 godzin bezpłatnych. Ponadto od 22 lutego 2026 roku każdy pracownik ma prawo do dodatkowych 32 godzin bezpłatnego zwolnienia, dostępnych od pierwszego dnia pracy i od początku każdego roku.
Wolne przysługuje z powodu stanu zdrowia pracownika lub jego rodziny. Ustawa rozumie rodzinę szeroko: to m.in. dzieci, małżonek, zarejestrowany partner życiowy, rodzice, rodzeństwo, wnuki i dziadkowie, a także osoby, z którymi łączą cię więzi bliskie rodzinnym.
Również pracownicy domowi otrzymali dodatkowe przywileje, co wyjaśnione jest dalej.
Pracodawca nie może zmusić pracownika do odpracowania nieobecności. Pracujący na zmiany (shift workers) mogą natomiast dobrowolnie, za zgodą pracodawcy, zamienić się na inną zmianę albo odpracować godziny w ciągu 7 dni przed nieobecnością lub po niej.
Czy ty dostaniesz dodatkowe dni chorobowe?
To zależy od kilku czynników. Oto, kiedy stajesz się uprawniony do płatnych dni chorobowych na mocy Earned Safe and Sick Time Act:
- Pracujesz w mieście Nowy Jork. Uwaga: przepisy miejskie dotyczą pięciu dzielnic miasta, a nie całego stanu Nowy Jork (o przepisach stanowych piszę na końcu). Ustawa obejmuje pracowników zatrudnionych na pełny i niepełny etat, a także tymczasowych i sezonowych.
- Firma nie daje ci innych płatnych dni wolnych, które spełniają wymogi ustawy. Innymi słowy, pracodawca może zaliczyć na poczet godzin chorobowych płatne wakacje czy dni osobiste, jeżeli możesz z nich korzystać w tych samych celach i na tych samych warunkach.
- Prawo do godzin chorobowych nabywasz stopniowo, w miarę przepracowanych godzin (patrz niżej).
- Pracodawca nie może stosować okresów próbnych ani okresów oczekiwania – z nabytych godzin możesz korzystać na bieżąco, niezależnie od tego, czy pracujesz na pełny czy niepełny etat.
Gdy ustawa wchodziła w życie w 2014 roku, prasa podawała z entuzjazmem, że pomoże połowie miliona pracujących nowojorczyków. Po przyjrzeniu się ówczesnym warunkom trudno było w to uwierzyć: obejmowały one tylko firmy zatrudniające co najmniej 5 osób, a prawo do dni chorobowych nabywało się dopiero po 120 dniach pracy. Późniejsze zmiany usunęły większość tych ograniczeń.
Nie łatwo o wolne
Powtórzymy: Jeżeli twoja firma daje ci płatne wakacje, które spełniają wymogi ustawy, to w razie choroby możesz musieć wykorzystać ten urlop, a dodatkowych płatnych dni chorobowych nie dostaniesz.
Podkreślić trzeba, że nabywasz prawo do jednej godziny chorobowej za każde 30 przepracowanych godzin, maksymalnie do 40 godzin w roku (56 godzin w firmach zatrudniających co najmniej 100 osób). Niewykorzystane nabyte godziny przechodzą na następny rok, ale w ciągu roku pracodawca musi pozwolić ci wykorzystać tylko 40 (albo 56) godzin oraz 32 godziny bezpłatne.
Twoje uprawnienia nie zależą od twojego miejsca zamieszkania, ani lokalizacji głównej kwatery firmy. Możesz mieszkać poza miastem, twoja firma może mieć główny oddział po drugiej stronie kontynentu. Istotne jest tylko, że wykonujesz swoją pracę na terenie miasta Nowego Jorku.
Jeżeli odejdziesz z pracy, pracodawca nie ma obowiązku zapłacić ci za niewykorzystane dni.
Zwolnienie lekarskie
Po trzydniowej nieobecności w pracy albo krótszej nie musisz dostarczać zwolnienia lekarskiego (doctor’s note).
Gdy wzięłaś więcej niż trzy kolejne dni robocze wolnego, czy to z powodu choroby swojej czy twojej rodziny, pracodawca może zażądać zwolnienia lekarskiego. Masz na jego dostarczenie co najmniej 7 dni od powrotu do pracy.
Warto wiedzieć, że ustawa zabrania pracodawcy domagania się, żebyś zapewnił swoje zastępstwo.
Pracownicy domowi
Earned Safe and Sick Time Act dotyczy pracodawców zatrudniających nawet jednego pracownika domowego (domestic worker): nianię, gosposię, opiekunkę, kucharkę, home attendant itp. pracujących w domu pracodawcy.
Pracownicy domowi nabywają prawo do płatnych godzin chorobowych (1 godzina za każde 30 przepracowanych godzin, do 40 godzin w roku) niezależnie od dochodu pracodawcy, a ponadto do 32 godzin bezpłatnego zwolnienia. Jest to w dodatku do trzech płatnych dni wolnych w roku (three paid days of rest) po roku pracy u tego samego pracodawcy, zapewnionych przez nowojorskie prawo pracy – Domestic Workers’ Bill of Rights.
O Domestic Workers’ Bill of Rights można przeczytać na stronie stanowego Departamentu Pracy: dol.ny.gov/domestic-workers-bill-rights.
Gdy pracodawca odmawia
Gdy pracodawca nie zapłacił ci za dzień chorobowy, a jesteś do niego uprawniony (patrz powyżej), upomnij się lub napisz list. Odpowiednie wzory, z cytatem ustawy, znajdziesz na stronie Poradnika Sukces (www.PoradnikSukces.com) w tekście pt. „Gdy szef odmawia zapłaty za dzień chorobowy”.
Kary dla pracodawców
Gdy pracodawca nie zapłaci za dzień chorobowy, należy ci się rekompensata w wysokości trzykrotności należnego wynagrodzenia albo $250, w zależności od tego, która kwota jest większa. Poprosisz o wolne, a pracodawca bezprawnie odmówi, domaga się znalezienia zastępstwa albo odpracowania godzin, to może ci się należeć $500 rekompensaty za każdy taki przypadek. Gdybyś został nielegalnie ukarany lub zwolniony z powodu korzystania ze swoich praw albo złożenia skargi, to stajesz się uprawniony do zwrotu utraconego wynagrodzenia i świadczeń oraz odszkodowania w wysokości $500 albo $2,500. Miejski Departament Ochrony Konsumentów i Pracowników (Department of Consumer and Worker Protection, DCWP) może ponadto ukarać pracodawcę grzywną do $500 za pierwsze naruszenie, do $750 za drugie i do $1,000 za każde kolejne w ciągu dwóch lat.
Jeżeli twój pracodawca nie przestrzega prawa, to możesz poskarżyć się do DCWP przez internet, pocztą albo dzwoniąc pod numer 311 (spoza miasta: 212-NEW-YORK). Informacje i odpowiedzi na najczęstsze pytania znajdziesz na stronie: www.nyc.gov/site/dca/about/paid-sick-leave-FAQs.page. Masz dwa lata na wniesienie skargi od dnia, w którym dowiedziałeś się (lub powinieneś był się dowiedzieć) o naruszeniu.
Dni chorobowe gdzie indziej
Do pionierów płatnych dni chorobowych, oprócz miasta Nowy Jork, należały: Seattle (od 1 września 2012 roku), Portland (od 1 stycznia 2014), San Francisco (od 2007), Jersey City (od 24 stycznia 2014), Washington DC (od 2008) oraz cały stan Connecticut, gdzie płatne dni chorobowe w dużych zakładach pracy należą się od 2012 roku.
Dziś płatne dni chorobowe obowiązują w wielu innych miejscach. W całym stanie Nowy Jork pracownicy nabywają je od 30 września 2020 roku (korzystać z nich można od 1 stycznia 2021 r.) – do 40 godzin w firmach zatrudniających od 5 do 99 osób i do 56 godzin w firmach większych. W New Jersey od października 2018 roku pracodawcy wszystkich rozmiarów muszą dawać do 40 godzin płatnego zwolnienia chorobowego rocznie. Tam, gdzie takich przepisów nie ma, decyzja o płatnym zwolnieniu pracownika należy do pracodawcy.
Artykuł zaktualizowany w październiku 2026 r.
