Co to jest annuitet
Annuitet (ang. annuity) w swej podstawowej formie to renta kapitałowa, nazywana w języku polskim również annuitą. Wykupując annuitet podpisujesz kontrakt, na mocy którego deponujesz pieniądze w firmie ubezpieczeniowej w zamian za przyszłe świadczenia. Firma inwestuje te fundusze, a gdy termin annuitetu wygasa, wypłaca ci regularną rentę przez uzgodniony czas albo do końca twego życia, biorąc jednocześnie na siebie ryzyko wcześniejszego wyczerpania się kapitału. Dlatego programy annuitetowe stosowane bywają najczęściej jako zabezpieczenie emerytalne.
Istnieją annuitety o stałym albo zmiennym oprocentowaniu. Te drugie mogą inwestować na giełdzie. Żadne nie mają gwarancji rządowej, bo emitowane są przez firmy ubezpieczeniowe. Zasady działania annuitetów opisuję dokładnie w książce pt. „Amerykańskie emerytury”.
Zalety annuitetu
Annuitet jest instrumentem stosownym do długoterminowego gromadzenia środków na starsze lata dzięki kilku zaletom.
- Kapitał w annuitecie rośnie z odroczeniem podatków na przyszłość. Wybrane wpłaty nie podlegają podatkom, a zyski obłożone są podatkiem dochodowym w roku ich wypłaty.
- Po zamianie kapitału na strumień świadczeń rentowych, firma ubezpieczeniowa wypłacać nam będzie dożywotnią rentę. Dzięki temu pieniądze nigdy nam się nie skończą, nawet jeżeli żyć będziemy długie lata.
- Dopóki zyski pozostają w annuitecie, nie są opodatkowane i nie wliczają się do dochodu, od którego zależy opodatkowanie emerytury Social Security. Wliczy się natomiast opodatkowana część wypłacanej później renty.
Przykład: Po jednorazowej wpłacie 100,000 dol. 65-letni mężczyzna może otrzymać dożywotnią rentę w wysokości kilkuset dolarów miesięcznie. Świadczenia zależą od wielu czynników: od wieku i płci właściciela, od liczby gwarantowanych lat, od tego, czy wypłata zaczyna się od razu (immediate annuity), czy jest odroczona (deferred annuity). Renta wypłacana do śmierci drugiego z małżonków jest niższa.
Zasady działania annuitetów wyjaśnia też amerykańska Komisja Papierów Wartościowych (SEC) na stronie investor.gov.
Wady annuitetów
Wpłaty na annuitety nie są odpisem podatkowym, dlatego bywają wkładane w konta emerytalne, by odpis ten uzyskać.
Annuitety są kosztowne. Ich opłaty za zarządzanie pieniędzmi i ubezpieczenie wynoszą średnio 2.1 proc. – dwa razy więcej od przeciętnego funduszu powierniczego i 10 razy więcej od kosztu posiadania indeksowego funduszu Vanguard Index 500. Koszty te powodują, że dopiero po około dziesięciu latach zyski z odraczania podatków zaczynają bilansować wysokie opłaty i renta zaczyna wykazywać opłacalność. Ponadto od zysków wypłaconych przed ukończeniem 59 i pół roku płaci się 10-procentową karę.
Annuitety zamrażają środki na długi czas. Przedwczesna likwidacja annuitetu pociąga za sobą karę – surrender charge, która wynosi przeważnie 7 proc. w pierwszym roku i spada do zera po siedmiu latach.
Annuitety nie mają ubezpieczenia rządowego. Choć sprzedawane w bankach, nie są produktami bankowymi, lecz ubezpieczeniowymi. Zmienne annuitety inwestowane są na giełdzie, co powoduje wahania ich wartości.
Annuitet jest skomplikowanym produktem, co utrudnia porównania i wybór najstosowniejszej opcji. Porozmawiaj o tym z bezstronnym doradcą finansowym.
Dlaczego annuitety są popularne
Annuitety biją rekordy popularności – w USA sprzedaje się ich co roku za setki miliardów dolarów. Przyczyną jest fakt, że annuitety są najbardziej intratnym produktem dla agentów ubezpieczeniowych i finansowych doradców, którzy mogą zarobić 4–7 proc. prowizji od ulokowanych środków.
North American Securities Administrators Association uważa, że niestosowna sprzedaż annuitetów jest jedną z najpoważniejszych pułapek na inwestorów. Armia maklerów, doradców inwestycyjnych i agentów ubezpieczeniowych gorliwie sprzedaje annuitety, przekonując klientów, że są one jak IRA, tylko lepsze, bo nie mają limitu na wpłaty, można pozostawić w nich środki na dowolny czas, gdzie rosną z odroczeniem podatków.
Dla kogo jest annuitet?
Annuitet jest stosowny przede wszystkim dla kogoś, kto chce przekształcić dużą kwotę w rentę wypłacaną do śmierci jego albo małżonka, która stanowić będzie uzupełnienie do emerytury Social Security. Dzięki annuitetowi jesteśmy pewni, że nie skończą się nam pieniądze. Niestety, tylko jeden procent tych produktów jest stosowanych do tego celu.
Annuitet dobry jest dla młodszych osób będących w wysokim przedziale podatkowym, które wpłaciły już maksymalnie na programy emerytalne (IRA, Keogh, 401(k) itp.), a szukają dodatkowego schronienia przed podatkami dla swoich inwestycji.
Kandydatami na annuitety są też osoby, które obawiają się procesów sądowych. Trzy czwarte stanów (w tym Nowy Jork, Washington, Florida i Texas) chronią variable annuities przed wierzycielami. Dlatego przedsiębiorcy czy lekarze obawiający się procesów o błędy w sztuce, chętnie chronią swoje majątki w annuitetach.
Czy annuitet był dobry dla pani Jadwigi?
Do której z powyższych kategorii zalicza się pani Jadwiga? Do żadnej. Dobiega siedemdziesiątki, nie ma więc czasu, by środki pokaźnie się zakumulowały. Nie płaci podatków, więc nie potrzebuje kryjówki podatkowej. Wkrótce chce wrócić do Polski i za oszczędności kupić tam mieszkanie, więc potrzebowała płynnej inwestycji. Teraz będzie musiała zerwać umowy z firmą ubezpieczeniową i zapłacić kary, które pewnie pochłoną jakiekolwiek zyski.
Wniosek: Jeżeli miły pracownik banku będzie cię namawiać na inwestycję, której nie rozumiesz, weź wszystkie papiery do domu i przeczytaj je uważnie.
Artykuł zaktualizowany w październiku 2026 r.
