Każdego roku w okolicach rocznicy bitwy “Cud nad Wisłą” odbywają się w Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej w Doylestown, Duchowej Stolicy Polonii, uroczystości ku czci polskich żołnierzy. 100. rocznica odzyskania przez Polskę Niepodległości oraz Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej nadały wyjątkowy charakter uroczystościom w Amerykańskiej Częstochowie.
V Zjazdem Klubów “Gazety Polskiej” w USA i Kanadzie rozpoczął się w sobotę 18 sierpnia. W części konferencyjnej wzięli udział m. in. Teofil Lachowicz (SWAP), dr Anitta Maksymowicz (Uniwersytet w Zielonej Górze), Tomasz Sakiewicz, Ryszard Kapuściński, Filip Frąckowiak, Maciej Golubiewski (Konsul RP w Nowym Jorku), Jan Dziedziczak (Poseł RP), Antoni Macierewicz (były Minister Obrony Narodowej) oraz inni. W programie nie zabrakło także występów bardów: Pawła Piekarczyka, Leszka Czajkowskiego oraz Andrzeja Kołakowskiego. Tematy prelekcji starały się ukazać aspekt historyczny oraz współczesny sojusz Polsko-Amerykański.
Centralne uroczystości patriotyczne odbyły się na terenie Sanktuarium w niedzielę. O godzinie 11.00 nastąpiło złożenie wieńca na grobie dr. Teofila Starzyńskiego oraz pod pomnikiem “Husarza”. Modlitwę za zmarłych w obronie Niepodległości Rzeczypospolitej Polski poprowadził ks. dr Andrzej Ostaszewski – Naczelny Kapelan SWAP. Następnie uroczystości przeniosły się przed Główny Kościół Sanktuarium. Po uroczystym apelu, złożeniu wieńców pod pomnikiem Matki Bożej Hetmańskiej, oraz apelu poległych odbyła się defilada polskich żołnierzy, weteranów i organizacji patriotyczno-polonijnych. Bezpośrednio przed rozpoczęciem Eucharystii o godzinie 12.30, o. Krzysztof Drybka, Przeor Amerykańskiej Częstochowy, dokonał odsłonięcia i poświęcenia tablicy pamiątkowej 100-lecia Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej. Tablica pamiątkowa uczciła 20 tys. ochotników z Ameryki z lat 1917-1919 do Armii Polskiej we Francji, tzw. Błękitnej Armii. Na tablicy widnieją postacie dr. Teofila Starzyńskiego (prezesa Związku Sokolstwa Polskiego w USA, najważniejszego działacza niepodległościowego w USA w latach 1917-1919), Agnieszki Wisły (sokolicy z Chicago wybitnie zaangażowanej w akcji rekrutacyjnej do Armii Polskiej we Francji) oraz Ignacego Jana Paderewskiego (pianisty, kompozytora i duchowego przywódcy Polonii amerykańskiej). Tablicę wykonał artysta-rzeźbiarz Andrzej Pityński. Uroczystej Mszy Świętej przewodniczył oraz wygłosił homilię ks. dr Andrzej Ostaszewski. Zgromadzonych w świątyni przywitał Ojciec Przeor Amerykańskiej Częstochowy. Oprawę muzyczną uświetnił Chór Angelus z Brooklynu. Po Mszy Świętej odbyła się Uroczysta Akademia ku czci polskich weteranów. Głos zabrali m.in. Piotr Wilczek – Ambasador RP w Waszyngtonie; Maciej Golubiewski – Konsul RP w Nowym Jorku; Antoni Macierewicz – poseł na Sejm RP, były minister Obrony Narodowej; Gen bryg. Cezary Wiśniewski – Attache obrony przy Ambasadzie RP w Waszyngtonie; Timothy Kuzma – prezes Związku Sokolstwa Polskiego w USA; Wincenty Knapczyk – naczelny komendant SWAP oraz Helena Knapczyk – naczelna prezeska Korpusu Pomocniczego Pań przy SWAP. Na zakończenie patriotycznych uroczystości w Amerykańskiej Częstochowie z okazji 100-lecia odzyskania Niepodległości oraz Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej, odbył się koncert muzyczny z udziałem solistów Opery Narodowej i Teatru Wielkiego – “Za Wolność Naszych Narodów”. Wykonywane były m.in. utwory Fr. Chopina, S. Moniuszki, I. Paderewskiego oraz M. Karłowicza. Z okazji Dnia Żołnierza zostały także odsłonięte zostały dwie wystawy na terenie Sanktuarium: “Milion zza oceanu” (we współpracy z Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku) oraz “Generał Kukliński – Polska samotna misja” (we współpracy z Izbą pamięci Generała Kuklińskiego).
o. Tymoteusz Tarnacki OSPPE
