Powyższe pytanie często zadają sobie obecnie ludzie, którzy poświęcili swoje kariery, a niekiedy i zdrowie, by przyczynić się do zrzucenia przez nasz kraj komunistycznego jarzma. Pada ono zwłaszcza wówczas, gdy media kolejny raz donoszą o luksusach, w jakie opływają ich dawni prześladowcy, znakomicie czujący się w wolnej i demokratycznej Rzeczypospolitej, podczas gdy bohaterowie zmagań o niepodległość nierzadko ledwie wiążą koniec z końcem.
Część spośród nich uważa, że skoro postępowali tak z własnej woli i z pełną świadomością możliwych przykrych następstw, to czymś niegodnym byłoby domaganie się teraz odszkodowania, nawet jeśli popadli z tego właśnie powodu w trudną sytuację materialną. Inni zgadzają się z generalną tezą, wedle której podjęcie ryzykownej walki o niepodległość stanowi obowiązek każdego świadomego i hołdującego wysokim wartościom moralnym Polaka, dopuszczają jednak możliwość otrzymania od państwa rekompensaty za wymierne straty, poniesione w dziele przywracania mu suwerenności.
Te dyskusje ożyły po niedawnym przyjęciu przez Sejm ustawy “o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego”. Unieważnia ona orzeczenia organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, zastosowane wobec osób walczących o wolną Polskę w latach 1944-1989. Z jej zapisów wynika też, że decyzje o internowaniu w stanie wojennym, nielegalnie wprowadzonym przez ówczesne władze PRL, stają się nieważne z mocy prawa.
Ustawa otwiera drogę do starań o zwrot skonfiskowanego majątku, jeżeli występujący z takim wnioskiem do sądu działacz niepodległościowych struktur zdoła udowodnić swoją przynależność do nich i poniesione w jej wyniku szkody. Niektóre zarządy regionów NSZZ “Solidarność” (np. Małopolska) zamierzają wynająć na swój koszt kancelarie adwokackie, aby pomóc poszkodowanym – często członkom Związku – w staraniach o odszkodowania. A czasu nie jest za wiele, bo stosowny pozew do sądu należy wnieść do 17 listopada 2008 roku.
Jeżeli ktoś z Czytelników “Magazynu Centrum” bądź portalu poland.us chciałby wystąpić z sądowym wnioskiem o rekompensatę za materialne straty, poniesione w wyniku działalności niepodległościowej po 1944 roku, może znaleźć jego wzór na stronie internetowej: www.solidarnosc.krakow.pl
Jerzy Bukowski
