W powitaniu zebranych Prezes podkreśliła, że ich obecność jest symbolem troski o pamięć tych, którzy zginęli w obronie ojczyzny – Polski. Uroczystość rozpoczęto odśpiewaniem hymnów narodowych, którym przewodziła Schola Hosanna z Clifton pod kierunkiem siostry Ewy przy Parafii św. Jana Kantego. Modlitwę odmówił Ksiądz Kanonik Józef Urban – Proboszcz Parafii św. Antoniego w Jersey City, który polecił wszystkie ofiary, które złożyły swe życie na ołtarzu Ojczyzny – Polski w obronie jej wolności. Warto zaznaczyć, że ks. Józef bardzo wspierał w 2018 roku walkę w obronie pomnika, aby nie został przeniesiony z Ex.Place. Do walki w obronie pomnika włączył się również Ksiądz Proboszcz Parafii Matki Bożej Różańcowej w Jersey City, Ksiądz Jerzy Zasłona, który uczestniczył w uroczystości. We wszystkich obchodach patriotycznych organizowanych przy Pomniku Katyń 1940 bierze udział Ksiądz Bogumił Chruściel, który posługuje w Parafii św. Stanisława w Newarku i przez wiele lat był Proboszczem tejże Parafii. Apel Poległych odczytała pani Elżbieta Sługocka.
Minutą ciszy uczczono pamięć bohaterów, którzy zginęli w obronie Ojczyzny oraz śp. Janusza Sporka – Prezesa KOPKiOH, śp. Michaela Yuna, który bardzo wspierał racje Polonii w obronie pomnika, śp. Andrzeja Pityńskiego – artystę, rzeźbiarza wykonawcę pomnika oraz śp. fundatorów pomnika. Proklamację okolicznościową podpisaną przez Majora miasta Jersey City, Stevena M. Fulopa, wygłosił radny miasta Jersey City Richard Boggiano, który w krótkim wystąpieniu okazał solidarność i wsparcie dla rodzin Polonii, których członkowie byli ofiarami Katynia i innych miejsc, oraz złożył kwiaty przy pomniku wspólnie ze swoją pracownicą panią Pam Andes. Rezolucje z Hudson County State of New Jersey wygłosił Anthony L. Romano, Chairman Board of Commissioners, który w wystąpieniu okazał dużą znajomość historii Polski i zawsze uczestniczy w uroczystościach organizowanych przez Polonię. Konsul Generalny pan Adrian Kubicki przesłał list do Komitetu z treścią na okoliczność obchodów, który odczytała zebranym pani Anna Rutkowska.
W obchodach wziął udział były Gubernator Stanu New Jersey w latach 2002-2004 Jim McGreevey, obecny kandydat na Majora miasta Jersey City. Krótko przedstawił swój program i zapewniał wsparcie dla Polonii. Przedstawiciel Urzędu Miasta Elizabeth G. Carstro wziął też udział w tej polonijnej uroczystości.
“Pomniki milczą, lecz uczą przez wieki” – cytatem Kamila Cypriana Norwida Bogusława Huang rozpoczęła swoje krótkie przemówienie. Podkreśliła zebranym, że pomnik, wokół którego się zgromadzili, jest dziełem śp. Andrzeja Pityńskiego i jako pierwszy w USA poświęcony jest ofiarom komunizmu i symbolizuje bolesne epizody historii Polski, jak również Ameryki. Jest symbolicznym uhonorowaniem 21 857 obywateli Polski zamordowanych w 1940 roku przez sowiecką policję NKWD strzałem w tył głowy, uhonorowaniem ofiar Sybiru, oraz ofiar ataków terrorystycznych na Amerykę.
Przypomniała w skrócie fakt z roku 2018, w którym to pomnik Katyń 1940 usytuowany na Ex. Place był w planie Urzędu Miasta do przeniesienia lub ulokowania w magazynie. W związku z tym zagrożeniem dla monumentu – dzieła śp. Andrzeja Pityńskiego, wiąże się geneza powołania Komitetu Ochrony Pomnika Katyńskiego i Obiektów Historycznych, który podjął walkę w obronie pomnika. Do zdecydowanie stanowczej walki Komitetu przyłączyła się patriotyczna Polonia. Po wielomiesięcznej walce, racja Polonii zwyciężyła. Bogu dzięki, że pomnik nie został przeniesiony i Polonia, prowadzona potrzebą serca, może się gromadzić i składać hołd pamięci ofiarom Golgoty Wschodu i bronić prawdy, aby nie została wykreślona z historii.
W programie artystycznym wystąpili i złożyli kwiaty: Schola Hosanna z Clifton oraz uczniowie wraz z rodzicami ze Szkoły im. św. Stanisława Kostki z Wallington pod kierunkiem dyrektor szkoły Pani Agnieszki Kasprzak, która za zasługi w edukacji młodego pokolenia w duchu patriotycznym jest nominowana do nagrody “Osobowość Polonijna Roku im. Edyty FELSZYNKIEJ”.
Uczniowie wraz z rodzicami, nauczyciele i absolwenci Szkoły im. Marsz. Józefa Piłsudskiego złożyli kwiaty w hołdzie bohaterom, oraz w treści wystąpienia uczcili pamięć ofiar katastrofy lotniczej pod Smoleńskiem jako tragedii narodowej, która pochłonęła 96 obywateli RP na czele z Prezydentem RP Lechem Kaczyńskim i jego małżonką Marią Kaczyńską.
Jest bardzo chwalebne, że absolwenci Polskiej Szkoły w Jersey City chętnie, bez przymuszonej woli, uczestniczą w uroczystościach związanych z historią Polski. Uczestniczyli w niedzielę: Allan Skiba – uczeń szkoły średniej oraz Daniel Merchel i Michał Drozd – studenci Uniwersytetów.
Absolwent szkoły – Daniel Merchel w swoim wystąpieniu z dumą podkreślił, że historia Polski jest dla niego bardzo ważna i stara się brać udział w obchodach z nią związanych. Zawdzięcza to rodzicom i nauczycielom polskiej szkoły, w której odkrywa historię Polski i jest dumny ze swego pochodzenia.
Swoim uczestnictwem w obchodach upamiętnili – ofiary masakry katyńskiej i katastrofy lotniczej pod Smoleńskiem:
- Przedstawiciele Kongresu Polonii Amerykańskiej – panowie Andrzej Burghardt i John Chop
- Liga Morska z NY Gdynia 15 – pan Eugeniusz Buczek
- Placówka SWAP 123 – pan Wojciech Michalak
- Placówka SWAP 99 – pan Jerzy Korzeniewski
- Placówka SWAP 51 – pan Zbigniew Herman
- Aktywista z Solidarności – pan Wroński
Ku pamięci i w hołdzie ofiarom-bohaterom kwiaty przy pomniku złożyli:
- Przedstawiciele Zarządu KOPKiOH – pani Regina Klimczuk, Edyta Setkowska i Mariusz Bielski
- Przedstawiciel PSFCU – pan Arkadiusz Stoklosa
- V-ce Prezes Centrali Polskich Szkół – pani Anna Tracz
- Córka Sybiraka St. Slugockiego – pani Elżbieta Sługocka
- Przedstawiciel Polonii New Britain Connecticut – pan Krzysztof Buczynski
- Przedstawiciele Rodzin Katynskich – państwo Bogumiła i Adam Matuszewscy
- Husaria w licznym składzie – motocykliści, patrioci
- Prezes Polskiego Stowarzyszenia Młodzieży – pan Jakub Staniewski
- Liga Morska z Jersey City – pani Wiesława Walker i pan Stanley Smialek
- Komitet Wolności i Solidarności – panowie Jerzy Śliwowski i Janusz Kudelko
- Kandydat na Majora Jersey City – Jim McGreevey
Po złożeniu kwiatów Prezes KOPKiOH słowa podziękowania skierowała do młodzieży za ich udział, podkreślając, że to była lekcja historii z wizualnym elementem, z której powinni utrwalić w pamięci losy polskich obywateli, którym przerwano życie w Katyniu i innych miejscach. Oni pozostawili testament patriotyzmu i wiary. To nasza historia, musimy ją znać, musimy mówić, i jeżeli zajdzie potrzeba, to o nią zawalczyć. Niech wszystkim towarzyszy hasło “Musimy przebaczyć, ale nie możemy zapomnieć”.
Prezes KOPKiOH Bogusława Huang uroczyste obchody zakończyła słowami: “Spełniliśmy nasz obywatelski obowiązek wobec naszych bohaterów. Cześć Ich pamięci! Niechaj szacunek wobec tych, którzy odeszli, będzie nam wszystkim Polakom spoiwem zdolnym połączyć nas w jedną siłę. W pokoju i jedności siła. Tak nam dopomóż Bóg.”
Ksiądz Bogumił Chruściel odmówił Benedykcję, pięknie podsumował uroczystość i pobłogosławił zebranych. Pieśń “Boże coś Polskę” rozbrzmiała na Ex. Place, co zakończyło uroczystość przy pomniku Katyń 1940.
Bogusława Huang – Prezes KOPKiOH
Zdjęcia: Mariusz Bielski KOPKiOH
