Powód domagał się nakazania gminie złożenia oświadczenia woli przyjęcia go, SO kierował się zaś stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, do którego wystosował wcześniej zapytanie prawne, a ten umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.
“Sprawa dotyczyła pozwu osoby wyznania mojżeszowego bez polskiego obywatelstwa Jonathana W. Powód, który jest obywatelem Wielkiej Brytanii, od 2011 r. mieszka w Polsce i wiąże z nią przyszłość, wystąpił w 2012 r. o status członka gminy wyznaniowej żydowskiej; dostał odmowę. Gmina powołała się na artykuł ustawy z 1997 r. o stosunku państwa do gmin wyznaniowych żydowskich. Uniemożliwia on przyjęcie do gminy osób wyznania mojżeszowego, mieszkających w Polsce, lecz niemających obywatelstwa RP. Według powoda artykuł ten godzi w zasadę równości oraz wolności sumienia i religii, a brak obywatelstwa nie może uzasadniać odmowy dostępu do gminy. Zdaniem powoda decyzja o przyjęciu do związku wyznaniowego powinna być motywowana względami religijnymi, a nie formalnymi. Powód twierdzi też, że mimo<“silnej motywacji religijnej> nie może w pełni uczestniczyć w życiu społeczności żydowskiej” – czytamy w depeszy PAP.
W pytaniu prawnym do Trybunału SO zwrócił uwagę, że ustawy regulujące działalność w Polsce innych Kościołów i związków religijnych nie ograniczają przynależności do nich pod kątem posiadania obywatelstwa RP i “w konsekwencji osoby wyznania mojżeszowego znajdują się w sytuacji mniej korzystnej niż osoby innych wyznań, zamieszkujących i praktykujących na terenie Polski”. Przypomniał, również, że członkowie gmin żydowskich “mają prawo do zwolnień od pracy lub nauki na święta religijne niebędące dniami ustawowo wolnymi od pracy; przysługuje im też prawo zwolnienia od pracy lub nauki na czas szabasu”.
“Brak statusu członka tego związku wyznaniowego prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady wolności sumienia i religii” – uznał krakowski sąd.
TK umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku, pisząc w uzasadnieniu:
“W sprawie zawisłej przed SO w Krakowie brak jest podstaw prawnych do uznania istnienia cywilnoprawnego obowiązku GWŻ w Krakowie przyjęcia powoda w poczet swych członków”, a ustawa z 1997 roku “nie daje podstawy do nałożenia na gminę żydowską obowiązku przyjęcia w poczet członków każdego, kto spełnia kryteria w niej wymienione”.
Sąd Okręgowy w Krakowie w uzasadnieniu swojego wyroku podzielił to stanowisko. Dwa miesiące temu Trybunał Konstytucyjny wystąpił do Sejmu, by ten rozważył usunięcie wymogu posiadania polskiego obywatelstwa jako warunku członkostwa w gminach wyznaniowych żydowskich w Polsce. Taka zmiana jest bowiem “niezbędna dla zapewnienia spójności systemu prawnego RP”.
