Otwiera się w nowej karcie

Kiedy można wypłacać z konta IRA przed czasem bez kary?

W sytuacji kiedy szybko potrzebujesz gotówki, pomocne może być twoje konto emerytalne. Ale zanim cokolwiek zrobisz, zapoznaj się z przepisami, bo błędy mogą być kosztowne i nieodwracalne. W opracowaniu tym skoncentrujemy się na najbardziej popularnych kontach emerytalnych, jakimi są IRA.

Baumgartner elzbieta poradnik sukces usa
Poradnik "Sukces"
11 sierpnia, 2026
Jajka podpisane IRA, Roth i 401K w wytłaczance – wcześniejsza wypłata z konta emerytalnego IRA

Kara za wczesną wypłatę

Od kwot wypłaconych z kont IRA (Individual Retirement Account) należą się podatki dochodowe, a jeżeli nie ukończyliśmy 59.5 roku, to przyjdzie nam dodatkowo zapłacić 10-procentową karę (early withdrawal penalty).

Istnieje kilka sytuacji, kiedy od kary jesteśmy zwolnieni. Są to przede wszystkim przypadki losowe, dystrybucja w serii równych rat, 60-dniowa pożyczka z IRA, przeznaczenie pieniędzy na zakup pierwszego domu, pokrycie kosztu opieki medycznej, wyższej edukacji podatnika czy jego dzieci, albo na ubezpieczenie zdrowotne dla bezrobotnych. Wymienione wyjątki omówione są poniżej.

Przypadki losowe

W następujących okolicznościach można wypłacić środki z IRA przed ukończeniem 59.5 roku bez kary:

  • Właściciel konta stał się niepełnosprawny. Urząd Podatkowy uważa za niepełnosprawną osobę, która nie jest zdolna do żadnego znaczącego zarobkowania (substantial gainful activity) z powodu śmiertelnej choroby lub takiej, która może trwać co najmniej 12 miesięcy.
  • Właściciel zmarł i pieniądze przeszły na rzecz beneficjenta lub majątku spadkowego.
  • Rodzina ma duże wydatki medyczne.

Ta ostatnia ewentualność zasługuje na wyjaśnienie. Kara za przedwczesną likwidację IRA nie jest naliczana, jeżeli użyjemy tych pieniędzy na pokrycie wydatków medycznych niezwróconych nam przez firmę ubezpieczeniową. Bez kary można wypłacić tę część wydatków, która przewyższa 7.5% naszego dochodu brutto (Adjusted Gross Income, AGI, wykazywany na formularzu 1040).

Na przykład, jeśli twój AGI wynosi 60,000 dol., a twoje nierefundowane wydatki medyczne – 10,000 dol., wówczas maksymalna kwota, jaką możesz wypłacić bez kary, to 5,500 dol. – różnica między 10,000 dol. a 7.5% twojego AGI (4,500 dol.).

Dystrybucja w serii równych rat

Uwaga: Rzadko kto wie, że można zacząć korzystać z emerytalnej puli w każdym wieku bez kary, jeżeli zacznie się wypłatę w serii „równych okresowych rat” (substantially equal periodic payments), ustalonych na podstawie przewidywanej długości życia.

Wysokość rat musi być dokładnie wyliczona, biorąc pod uwagę pozostałą długość życia właściciela (life expectancy) lub właściciela i jego współmałżonka (joint life expectancy). Raty muszą być wypłacane co najmniej rocznie.

„Równe okresowe raty” nie muszą trwać aż do końca życia. Można ich zaprzestać lub je zmienić po pięciu latach lub wtedy, gdy osiągniemy 59.5 roku (w zależności od tego, co nastąpi później). Możemy nawet całkowicie zlikwidować konto.

60-dniowa pożyczka z IRA

Zwykle, przenosząc konto IRA w inne miejsce (do innego banku, funduszu powierniczego, domu maklerskiego), prosimy finansowe instytucje o dokonanie transferu elektronicznie między sobą. Ale raz na 12 miesięcy możemy wypłacić środki sami i wpłacić je z powrotem na IRA w ciągu 60 dni (tzw. rollover), co będzie równoznaczne z krótkotrwałą pożyczką. To pociągnięcie niestety ma dwie wady.

Po pierwsze, bank może zechcieć potrącić nam 10% tytułem zaliczki podatkowej (tax withholding). Jeżeli za 60 dni zechcemy wpłacić pieniądze z powrotem, brakującą kwotę musimy dołożyć z własnej kieszeni, w przeciwnym razie zostanie to uznane za przedwczesną dystrybucję. Naturalnie, 10-procentową zaliczkę podatkową uwzględnimy na rozliczeniu podatkowym i nadpłaconą kwotę otrzymamy z powrotem. Odprowadzenie zaliczki jest dobrowolne dla osób mieszkających w Stanach, ale obowiązkowe dla mieszkających za granicą. Cudzoziemcom banki odprowadzają obowiązkowo 30 proc.

Po drugie, musimy zwrócić pieniądze na czas – w terminie do 60 dni. Jeden dzień opóźnienia, a pożyczka będzie potraktowana jako dystrybucja i winni będziemy podatek dochodowy i 10% kary. I tak pożyczenie 20,000 dol. może nas kosztować kilka tysięcy dolarów w zależności od naszego federalnego i stanowego przedziału podatkowego. Przykra perspektywa.

Potrzebujesz pomocy specjalisty, który mówi po polsku? W katalogu Polish Pages znajdziesz polskich adwokatów, księgowych, agentów ubezpieczeniowych, doradców finansowych i setki innych polonijnych firm w USA.

Szukaj w katalogu Polish Pages →

Zakup pierwszego domu

10-procentowa kara nie jest liczona od kwoty do 10,000 dol. przeznaczonej na zakup, budowę albo przebudowę pierwszego domu w przeciągu 120 dni od daty dystrybucji. Dom musi być podstawowym miejscem zamieszkania (principal residence) podatnika, jego małżonka, dzieci, wnuków i innych zstępnych podatnika lub jego małżonka.

Aby dom uważać za „pierwszy”, osoba kupująca go (i jej małżonek) nie może posiadać na własność domu czy mieszkania, w którym mieszka (principal residence), w ostatnich dwóch latach.

Koszty wyższej edukacji

Środki zakumulowane na IRA mogą być przeznaczone na uznane przez IRS wydatki związane ze zdobyciem wyższego wykształcenia podatnika, jego współmałżonka lub dzieci i wnuków któregoś z małżonków. Do wydatków tych zaliczają się czesne, opłaty i książki.

Uwaga: Nie ma tu limitu, z czego wynika, że młody dziadek, który uskładał setki tysięcy dolarów na IRA, może spokojnie wydać pieniądze na dalszą edukację całej rodziny, unikając płacenia kary. Oczywiście, podatku dochodowego nie uniknie.

Ubezpieczenie zdrowotne dla bezrobotnych

Przysługuje nam zwolnienie od kary, gdy środki z IRA przeznaczymy na pokrycie składek ubezpieczenia zdrowotnego dla siebie, współmałżonka i osób będących na utrzymaniu, jeżeli spełniamy następujące warunki:

  • otrzymywaliśmy zasiłek dla bezrobotnych przez przynajmniej 12 kolejnych tygodni,
  • wypłaciliśmy środki w roku podatkowym, gdy byliśmy bezrobotni, lub w następnym, ale nie później niż 60 dni po podjęciu nowej pracy.

Uwaga: Do ulgi tej kwalifikują się nawet osoby pracujące na własny rachunek, które spełniają powyższe warunki i otrzymywałyby zasiłek dla bezrobotnych, gdyby nie fakt, że były self-employed (samozatrudnieni nie są objęci ubezpieczeniem od bezrobocia).

Wniosek

Jak widać, w wielu okolicznościach można zlikwidować IRA bez kary. Do tych wyliczonych powyżej można dodać narodziny albo adopcję dziecka (do 5,000 dol.), nagłe wydatki osobiste lub rodzinne (do 1,000 dol. rocznie), wypłatę przez ofiarę przemocy domowej, wypłatę po klęsce żywiołowej ogłoszonej przez władze federalne, służbę wojskową rezerwistów powołanych do czynnej służby, zajęcie konta przez IRS (IRS levy) albo wypłatę z odziedziczonego konta IRA.

Należy pamiętać, że choć wypłata pieniędzy jest łatwa, odbudowanie emerytalnej puli nie jest, bo możemy deponować na IRA rocznie tylko po 7,500 dol., a osoby po pięćdziesiątce dodatkowo 1,100 dol. (limity na rok 2026).

Przepisy regulujące wpłaty, wypłaty i dziedziczenie kont emerytalnych bywają skomplikowane. Więcej na temat programów IRA, Roth IRA, SIMPLE IRA, Keogh, SEP, 401(k), 403(b), 457(b) i innych można przeczytać w książce pt. „Amerykańskie emerytury”.

Polish Pages – wszystko dla Polonii w jednym miejscu

Artykuł zaktualizowany w październiku 2026 r.

Artykuł sponsorowany

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść artykułu, jego aktualność ani przedstawione informacje. W przypadku pytań prosimy o bezpośredni kontakt z autorem. Zdjęcia wykorzystane w artykule mają charakter ilustracyjny.

Newsletter Dziennika Polonijnego

Zostaw pierwszy komentarz

Poradnik "Sukces" – Elżbieta Baumgartner

Poradnik "Sukces"

  • Zweryfikowany
  • EN
    EN
  • PL
    PL

Dzwoniąc, powołaj się na Polish Pages.

Profil firmy
Post
Filter