Kabaret ERKA wystawi spektakl „Miłość ci wszystko wybaczy” w sobotę 26 września 2026 roku o godz. 18.30 w Polskiej Fundacji Kulturalnej przy 177 Broadway w Clark w New Jersey. Bilety po 25 dolarów do nabycia przy wejściu. Widowisko przenosi widzów do kameralnego europejskiego kabaretu lat trzydziestych.
Wszyscy znają tę piosenkę. Mało kto wie, komu została napisana.
W filmie „Szpieg w masce” z 1933 roku Hanka Ordonówna gra artystkę kabaretową, która pracuje dla obcego wywiadu. Uwodzi syna polskiego naukowca, żeby wykraść wynalazek jego ojca. Po namiętnym pocałunku wychodzi na scenę i śpiewa — jakby prosiła o wybaczenie zdrady, którą właśnie popełniła.
Tak powstała „Miłość ci wszystko wybaczy”: muzyka Henryka Warsa, słowa Juliana Tuwima, który podpisał je pseudonimem Oldlen. Polska śpiewa ją od dziewięćdziesięciu trzech lat na weselach i przy stołach, zwykle nie mając pojęcia, że w oryginale to spowiedź szpiega.
W sobotę 26 września zabrzmi w Clark w New Jersey.
Wieczór w Polskiej Fundacji Kulturalnej
Kabaret ERKA wystawia spektakl pod tym właśnie tytułem — muzyczno-teatralne widowisko, które odtwarza kameralny klimat europejskiego kabaretu lat trzydziestych. Nie koncert z konferansjerką, tylko opowieść o ludziach, którzy tamtą scenę tworzyli.
Organizatorzy podkreślają rzecz, o której warto pamiętać, planując sobotni wieczór: „You don’t have to speak Polish to experience the intimate atmosphere of a 1930s European cabaret”. Amerykańskiego męża, sąsiadkę albo dzieci, które po polsku rozumieją co drugie słowo, można zabrać bez obaw. Muzyka i nastrój tłumaczą się same.
Kim była kobieta z plakatu
Maria Anna Pietruszyńska urodziła się w 1902 roku w Warszawie, w rodzinie kolejarza. Zmarła w 1950 roku w Bejrucie. To, co zdarzyło się pomiędzy, wystarczyłoby na trzy życiorysy.
Odkrył ją Fryderyk Jarossy, dyrektor artystyczny legendarnego warszawskiego kabaretu Qui Pro Quo — człowiek, który poprowadził jej karierę i, jak mówiono w mieście, był z nią związany także prywatnie. Pod jego okiem córka kolejarza stała się Ordonką, „Kobietą Wamp”, największą gwiazdą przedwojennej estrady.
W marcu 1931 roku wyszła za mąż za hrabiego Michała Tyszkiewicza. Oboje doskonale wiedzieli, co robią: mezalians arystokraty i piosenkarki kabaretowej wywołał największy skandal matrymonialny Drugiej Rzeczypospolitej. Warszawa mówiła o tym miesiącami.
Potem przyszła wojna — i ta część biografii jest już zupełnie inna.
Z estrady do łagru
Po sowieckim zajęciu Wilna Ordonówna i jej mąż zostali aresztowani przez NKWD. Hrabiego wywieziono w głąb Związku Sowieckiego. Ją osadzono w obozie pracy dla kobiet w Uzbekistanie.
Uwolniła ją dopiero „amnestia” po układzie Sikorski–Majski z 30 lipca 1941 roku. Zgłosiła się do armii generała Andersa w Taszkiencie i dostała zadanie: opieka nad polską ludnością cywilną w Azji Środkowej. Zajęła się przede wszystkim sierotami. Zorganizowała dla nich sierociniec we Wrewskoje w Uzbekistanie, a potem pomagała przewozić dzieci przez Bombaj aż do Bejrutu.
Napisała o nich książkę. „Tułacze dzieci” ukazały się w 1948 roku w Bejrucie — pod pseudonimem Weronika Hort, żeby nikt nie czytał ich jak wspomnień gwiazdy.
Zmarła dwa lata później, w tym samym mieście, w wieku czterdziestu ośmiu lat.
Kto gra kogo
Na scenie w Clark pojawią się postacie z tamtego świata — Ordonówna, Jarossy, hrabia Tyszkiewicz, tancerka i choreografka Tacjanna Wysocka.
- Hanka Ordonówna – Anna Kucay
- Zofia Bajkowska – Ola Watras
- Tacjanna Wysocka – Edyta Sitarz
- hrabia Michał Tyszkiewicz – Andrzej Kuszewski
- Fryderyk Jarossy – Robert Pawlikowski
- Reżyser – Tadeusz Nowak
- Pani pianistka – Alicja Kenig
- Pracownik sceny – Antoni Wilczek
Opracowanie muzyczne i aranżacja piosenek: Łukasz Pliś. Akompaniament na żywo, przy fortepianie.
Informacje praktyczne
- Kiedy: sobota, 26 września 2026, godz. 18.30
- Gdzie: Polska Fundacja Kulturalna (Polish Cultural Foundation), 177 Broadway, Clark, NJ 07066
- Bilety: 25 dolarów od osoby, do nabycia bezpośrednio przed wejściem
- Kontakt: [email protected]
