Historia domów z kamienia: Niezwykła architektura w Skarżysku-Kamiennej

Historia domów z kamienia, jak to Redakcja „Dziennika Polonijnego” ustaliła, sięga tysiącleci. Warto jest zatem wiedzieć, że najstarsze znaleziska tego rodzaju znajdujące się na przykład na Bliskim Wschodzie, datowane są na około 8500 lat.

File66ba290026166author202408121123
Ewa Michałowska-Walkiewicz
5 maja, 2026
Stone houses ewa head
Fot. Ewa Michałowska-Walkiewicz

Kamień niezwykły surowiec

Kamień jako niezwykle trwały, a w niektórych miejscach lokalnie dostępny materiał, zawsze był podstawą budownictwa, tworząc solidne konstrukcje jak to ustalono o „wysokiej przewodności cieplnej”. Kamienne domy, charakterystyczne są dla wielu krajobrazów takich jak na przykład Lesbos czy nawet niektóre toskańskie prowincje, a w Polsce te znajdujące się w województwie świętokrzyskim. Domy z kamienia, są symbolem trwałości i harmonii z otoczeniem.

Jak to podaje Encyklopedia

Pierwsze kamienne zabudowania jak czytamy to w Encyklopedii PWN, zostały odkryte na terenie Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Fakt ten jest niemym świadkiem tego, jak wcześnie ludzie umieli wykorzystać kamień jako budulec. Tradycyjne domy wznoszono z lokalnych skał, a jak wiemy zapewniało im to długowieczność. Do takich budowli, najczęściej wykorzystywano tak zwany kamień polny, który charakteryzuje się wysoką przewodnością cieplną. Przed wiekami kamienne domy ocieplano naturalnymi materiałami, którymi jest mech i słoma. Budowanie domów z kamienia jest obecnie uważane za droższe niż z cegły czy też nawet z betonu. A jest to zależne od bardzo drogiej robocizny, polegającej na ręcznej obróbce tego kamienia. Dzisiaj, kamień jest też bardzo szeroko stosowany jako materiał wykończeniowy, zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz budynków, z czego dla przykładu wykonuje się posadzki.

W Skarżysku-Kamiennej

Historia domów wykonanych z kamienia w Skarżysku-Kamiennej, to innymi słowy dzieje unikalnej zabudowy z piaskowca. Jak wiemy jest to fakt nierozerwalnego powiązania przemysłu miasta na przełomie XIX i XX wieku, z lokalnymi zasobami naturalnymi. Skarżysko-Kamienna posiada unikalne w skali naszego kraju „perły architektury”, do których jak nietrudno się domyśleć należą domy wzniesione z kamienia.

Ewa stone houses head
Fot. Ewa Michałowska-Walkiewicz

Napływ pracowników

Powstanie w latach 80. XIX wieku skarżyskiej „Odlewni” Żeliwa i Emalierni o nazwie „Kamienna” oraz późniejszej Fabryki Amunicji, zapoczątkowało napływ pracowników do miasta i potrzebę budowy dla nich mieszkań. Skarżysko-Kamienna znane jest z osiedla Milica, które jest żywym przykładem architektury tak zwanej „masy obronnej”. Wznoszone wtedy budynki z piaskowca tworzą do dziś niepowtarzalny klimat i unikalne dziedzictwo tego miasta.

Piękne jest tylko „Zachodnie”

Do budowy domów na wspomnianej Milicy oraz domów w dzielnicy Zachodnie, wykorzystywano lokalny piaskowiec, co nadało rzecz jasna całemu miastu charakterystyczny, surowy, ale niezwykle estetyczny i piękny wygląd. Zabudowa ta jest obiektem rozlicznych badań historyków i architektów, nie tylko polskich. Choć kamień jest charakterystyczny, w całej dość zawilej historii miasta Skarżyska-Kamiennej istotne były też i inne materiały budowlane, jak w przypadku domu Witwickich, który był zbudowany z drewna modrzewiowego. Witwiccy byli to wielcy polscy przemysłowcy-odlewnicy, a prywatnie altruiści.

Kamienne domy w Skarżysku-Kamiennej, to niezwykły świadek historii przemysłowej miasta no i oczywiście jego rozwoju w pierwszej połowie XX stulecia.

Stone houses ewa body
Fot. Ewa Michałowska-Walkiewicz

Newsletter Dziennika Polonijnego

1 komentarz

Zostaw swój komentarz

Post
Filter