„Dziennik Polonijny” na wycieczce w Wilnie Cmentarz na Rossie

Pierwsza wzmianka

Według źródeł historycznych pochodzących z XIX stulecia, pierwsza pisana wzmianka o pochówkach dokonanych na tym terenie pochodzi z 1436 roku. Pierwsze ofiary morowego powietrza, były grzebane właśnie na wspomnianym cmentarzu na Litwie.

Nekropolia miejska

Jako nekropolia miejska, cmentarz na Rossie został formalnie założony w roku 1801. Zachowane Metryki Pogrzebowe czyli innymi słowy księgi pogrzebowe, wskazują na to, że jako pierwszy na cmentarzu w roku 1801 pochowany został burmistrz Wilna Jan Müller. Zaraz po tym fakcie magistrat uregulował prawne kwestie związane z funkcjonowaniem tego cmentarza. Na tym cmentarzu po lewej stronie od jego głównej bramy, znajduje się grób Mari z Billewiczów Piłsudskiej, matki marszałka Józefa Piłsudskiego. Po śmierci jej wielkiego syna, w grobie pani Marii złożono jego serce. Nagrobek ten wieńczy płyta wykonana z dobrej jakości granitu wydobytego na terenie polskiej wołyńskiej wsi znajdującej się na kresach o nazwie Bronisławka. Płyta nagrobna została obrobiona i oszlifowana przez Bolesława Sypniewskiego w jego warszawskim Zakładzie Kamieniarskim. Tam też został wykuty słynny napis na płycie: „Matka i serce syna”.

Kwatera polskich żołnierzy

Przy bramie wejściowej znajduje się kwatera żołnierska, gdzie spoczywają polscy oficerowie i żołnierze ochotnicy polegli w latach 1919–1920 w ciężkich walkach o Wilno. Tutaj też znajdują się mogiły żołnierzy Armii Krajowej, którzy zginęli w operacji wojskowej noszącej kryptonim „Ostra Brama”.  Operacja ta miała na celu wyzwolenie miasta z rąk niemieckich w roku 1944.

Redakcja „Dziennika Polonijnego” złożyła przy grobie państwa Piłsudskich biało-czerwone kwiaty.