Pobyt współmałżonka w USA przeważnie ma na celu poprawę warunków bytowych i materialnych w Polsce. Nie zawsze jednak przyczynia się on do poprawy bytu pozostawionej rodziny w Polsce. W takiej właśnie sytuacji konieczna jest interwencja stosownych władz polskich jak i USA.
Stany Zjednoczone nie przystąpiły do Konwencji o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych z zagranicy z 1956 r., z tego też powodu tryb dochodzenia alimentów jest odmienny niż w stosunkach z innymi państwami będacymi stroną tej konwencji, czy też krajami Unii Europejskiej. Błedne są zamieszczane informacje, że alimenty w USA są dochodzone na podstawie konwencji nowojorskiej.
W sierpniu 1988 r. w czasie konferencji Ogólnoamerykańskiego Narodowego Stowarzyszenia ds. Egzekucji Alimentów w Nowym Orleanie w przedmiocie egzekucji wyroków alimentacyjnych sądów amerykańskich, przedstawiciel polskiego ministerstwa sprawiedliwości przedłożył dla rządów stanowych deklarację o uznawaniu przez Polskę na zasadzie wzajemności orzeczeń sądowych państw obcych w sprawach alimentacyjnych. W odpowiedzi resorty sprawiedliwości kilkunastu stanów a obecnie już wszystkich ogłosiły deklaracje o uznawaniu polskich orzeczeń alimentacyjnych na zasadzie wzajemności.
Wnioski przyjmują i przesyłają Sądy Okręgowe miejsca zamieszkania uprawnionego do otrzymywania alimentów. Do wniosku należy dołaczyć wyrok zasądzający alimenty, orzeczenie sądu o ustaleniu ojcostwa lub jego uznaniu jeżeli dotyczy dzieci pozamałżęńskich, wniosek może też złożyć urząd wypłacający alimenty. Wniosek może dotyczyć alimentów bieżących jak również zaległych. W zasadzie wniosek może dotyczyć dzieci lub dzieci łącznie z małżonkiem, ale prowadziłem postępowanie przed sądem polskim o uchylenie egekucji alimentów dot. współmałżonka.
Polski sąd okręgowy przesyła wniosek bezpośrednio do Sądu Wyższego /Superior Court of New Jersey Family Part – Probation Services/, gdzie zostaje zarejestrowany i gdzie rozpoczyna się procedura egzekucji alimentów, stosownie do prawa danego stanu. Orzeczenie sądu polskiego staje się również orzeczeniem sądu amerykańskiego, wprawdzie przysługują stronie prawa do obrony i apelacji, ale to tylko przeciąga proces. Sąd amerykański w swoich decyzjach nakazuje wpłaty kwot ratalnie comiesięcznie do swego biura, które to kwoty przesyła do alimentowanego. Kwotę wpłaty stanowi przeliczone na dolary USA polska waluta wraz z odsetkami rozłożonymi na raty. Aby wstrzymać lub uchylić płatności należy wystąpić do sądu polskiego o uchylenie egzekucji i jak najszybsze jej przesłanie do sądu w USA, albowiem sądy USA nie respektują żadnych dowodów np. przesyłania pieniędzy na adres alimentowanego, bowiem wiążąca jest dla nich decyzja polskiego sądu, jako decyzja wydana w imieniu polskiego rządu.
Znam przypadki bezzasadnego przesyłania wniosków pomimo płatności alimentów w terminie, Sądy polskie nie dokonują tych sprawdzeń a opierają się na oświadczeniach powoda. Naruszane jest prawo pozwanego do obrony jak również brak możliwości przedłożenia stosownej odpowiedzi i dowodów płatności – brak jest stosownych regulacji prawnych w tym zakresie.
Kilka praktycznych rad w tej sprawie:
- bieżące i termininowe płacenie alimentów zgodnie z orzeczeniem sądu polskiego za pokwitowaniem,
- branie udział w rozprawach o ustalenie alimentów, oraz stosowna obrona, unikanie rozpraw powoduje zasądzenie alimentów stosownie do wniosku powoda wyrokiem zaocznym,
- w przypadku złośliwego i bezzasadnego przesłania wniosku do USA, złożenie zażalenia na decyzje sądu okręgowego z wnioskiem o wycofanie egzekucji z USA,
- w razie utraty pracy, pogorszenia warunków materialnych – złożenie do sądu w Polsce wniosku o zmniejszenie lub uchylenie alimentów,
- unikanie płacenie, odmowa przyjmowania poczty, zmiany miejsca zamieszkania – może to spowodować zastosowanie środków przymusu z aresztem włącznie
Należy również pamiętać, że w Polsce sąd zasądzając alimenty, zasądza też odsetki ustawowe w przypadku odmowy lub nie terminowego płacenie, które comiesięcznie doliczane są do rat alimentacyjnych powodując duże zadłużenia /odsetki od odsetek/. Są też przypadki, że strona uzyskuje tytuł egzekucyjny w stosunku do mienia pozwanego, w tym zgromadzonych w Polsce lokat oszczędnościowych, a po powrocie do Polski może czekać na pozwanego postępowanie karne za uchylanie się od łożenia na utrzymanie rodziny zagrożene karą do 3 lat pozbawienia wolności.
