Jak zbudować dobrą historię kredytową
Zadbaj o dobrą historię kredytową
Do wypracowania dobrej historii kredytowej potrzeba czasu i cierpliwości. Nie zaczynaj od złożenia wniosku o jedną z głównych kart kredytowych, bo pewnie spotkasz się z odmową. Finansowe instytucje nie lubią pożyczać osobom, którym nikt nie zawierzył w przeszłości. Zacznij skromnie i posuwaj się krok po kroku. Oto kilka sugestii:
- Jeżeli mieszkasz w okolicy Metropolii Nowojorskiej, to udaj się do Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej (www.psfcu.com, tel. 1-855-773-2848). Unia rozumie potrzeby nowoprzybyłych i z pewnością ci pomoże.
- Otwórz konto oszczędnościowe i czekowe. To samo w sobie nie buduje historii, lecz kładzie podwaliny pod dalsze finansowe posunięcia.
- Złóż wniosek o zabezpieczoną kartę kredytową – kartę zabezpieczoną stanem twego konta oszczędnościowego.
Jeżeli twój bank nie wydaje zabezpieczonych kart kredytowych, zapytaj o nie w unii kredytowej albo porównaj oferty kilku innych banków.
- Zdeponuj trochę gotówki na koncie oszczędnościowym i złóż wniosek o osobistą pożyczkę zabezpieczoną stanem swego konta oszczędnościowego. Przedpłać ten dług wcześnie. Posunięcie to wydaje się być bez sensu, lecz może być jedyną drogą do pierwszej pożyczki. Jeżeli zdeponujesz pożyczoną kwotę na swoje konto oszczędnościowe, to otrzymane odsetki pomniejszą koszt pożyczki. Upewnij się, że bank zgłosi tę pożyczkę do biura kredytowego.
- Złóż wniosek o sklepową kartę kredytową – są one łatwiejsze do otrzymania niż główne karty, takie jak MasterCard, Visa czy American Express.
- Postaraj się o którąś z „benzynowych” kart kredytowych wydawanych przez sieci stacji benzynowych.
- Jeżeli po dostosowaniu się do powyższych wskazówek ciągle nie możesz dostać kredytu, poproś krewnego lub przyjaciela, który ma dobrą historię kredytową, żeby został twoim poręczycielem (żyrantem – co-signer). Pamiętaj, że poręczenie pożyczki jest dla żyranta poważną sprawą, bowiem w przypadku twojej niewypłacalności on stanie się za nią odpowiedzialny.
Przestroga: Nie otwieraj zbyt wielu kart kredytowych, bowiem wierzyciele postrzegają to negatywnie.
Zagraniczna historia kredytowa w USA
Uwaga, nowoprzybyli! Czy amerykańskie biura kredytowe biorą pod uwagę historię kredytową wypracowaną za granicą? Niestety nie. Amerykańskie biura kredytowe polegają tylko na informacjach od amerykańskich instytucji finansowych, a nie od zagranicznych. Przeto twoje spłaty kredytu za granicą nie będą brane pod uwagę, co czasem ma dobre strony, bo niektóre zagraniczne biura kredytowe nie zbierają pozytywnych informacji, a tylko negatywne, tworząc „listy dłużników”. Dlatego musisz stworzyć swoją wierzytelność kredytową w USA od początku.
Można się spodziewać, że globalizacja i zaawansowana komputeryzacja przyczynią się do upowszechnienia międzynarodowych wywiadowni. Już teraz duże amerykańskie biura kredytowe mają oddziały zagraniczne, np. Equifax. Ponadto niektóre firmy specjalizują się w dostarczaniu korporacjom szczegółowych informacji o zagranicznym kredycie potencjalnych pracowników czy kooperantów.
Ubiegając się o kredyt, możesz powołać się na swoim podaniu na zagraniczną historię kredytową. Czy to będzie wzięte pod uwagę, zależy od pracownika banku. Wierzyciele niechętnie sprawdzają historię kredytową za granicą, bo jest to kłopotliwe i kosztowne (wnioskodawca musiałby wtedy ponieść te koszty).
Wskazówka: Chociaż twoja zagraniczna wierzytelność kredytowa nie wpływa na historię kredytową w USA, jest od tej reguły jeden wyjątek. Jeżeli twoja karta kredytowa (Visa, MasterCard itp.) została wydana przez amerykański bank za granicą, wtedy amerykańskie biura kredytowe mają o tym informacje. Dlatego warto uzyskać kartę kredytową w amerykańskim banku przed wyjazdem do USA.
Jako nowoprzybyły nie masz historii kredytowej w USA. Musisz zbudować ją od podstaw, krok po kroku. Twoja wierzytelność w Polsce nie jest brana pod uwagę przez amerykańskie biura kredytowe ani przez amerykańskich pożyczkodawców.
Jak samemu oczyścić kredytową kartotekę
Ustawa zwana Fair Credit Reporting Act czyni biura kredytowe, jak i dostarczycieli informacji, odpowiedzialnymi za poprawianie nieprawidłowych i niekompletnych informacji w twojej kredytowej kartotece.
Jak poprawić błędy
W milionach kredytowych kartotek mogą przydarzyć się omyłki. Dane innej osoby mogą pojawić się w twojej kartotece, spłacone długi mogą pokazać się jako opóźnione. Jeżeli uważasz, że pewne zapisy są nieprawidłowe, to skontaktuj się z biurem kredytowym i z dostarczycielem informacji – bankiem, emitentem karty kredytowej itp. Nie dzwoń, lecz napisz list!
List z odwołaniem (dispute letter) powinien zawierać twoje imię i nazwisko, adres i numer telefonu (przykładowe wzory takich listów publikuje Federalna Komisja Handlu: consumer.ftc.gov). Załącz kopię raportu kredytowego z zakreślonymi błędnymi pozycjami. Wyjaśnij, które informacje są nieprawidłowe. List powinien wyraźnie identyfikować każdą pozycję, którą podważasz, podać fakty i wyjaśnić, dlaczego kwestionujesz te dane, oraz zażądać, by zostały one usunięte lub poprawione. Załącz kopie materiałów dowodowych, a nie oryginały.
List poślij pocztą poświadczoną z potwierdzeniem odbioru (certified mail with receipt requested). Zatrzymaj dla siebie kopię listu i wszystkich załączników.
Biura kredytowe muszą zbadać zakwestionowane pozycje w ciągu 30 dni, chyba że spór uznają za frywolny. Muszą również przesłać twoją skargę do instytucji, która dostarczyła tych informacji (np. banku).
Gdy bank (dostarczyciel informacji) otrzyma zawiadomienie o sporze, musi przeprowadzić dochodzenie, sprawdzić informacje oraz przesłać rezultat do biura kredytowego. Informacje, których biuro kredytowe nie jest w stanie potwierdzić, muszą być usunięte. Jeżeli bank uzna, że kwestionowane dane są rzeczywiście nieprawidłowe, to musi poinformować o tym trzy biura kredytowe, by one z kolei mogły poprawić je w swoich rejestrach.
Problemy z dochodzeniem biura kredytowego
Chociaż Fair Credit Reporting Act domaga się od biura kredytowego przeprowadzenia dochodzenia (investigation) w razie problemów z twoją kredytową kartoteką, owe „dochodzenia” bywają bardzo powierzchowne i często nie rozwiązują problemów w przepisanym terminie. Wiele osób przez lata boryka się z biurami kredytowymi. Oto kilka przyczyn.
Niektóre dochodzenia prowadzone są przez komputer, nie żywego człowieka, więc specyfika problemu nie jest przekazana do dostarczyciela informacji (np. banku).
Nawet jeżeli twoim problemem zajmie się człowiek, a nie maszyna, bywa to nisko opłacany, przepracowany pracownik, niezainteresowany poznaniem niuansów sprawy. Pracownik ten ma za zadanie posłać do dostarczyciela informacji (np. banku) investigation request, ale jeżeli niedostatecznie wyjaśni on problem albo nieprawidłowo go zaklasyfikuje, to bank nie dowie się, dlaczego uważasz, że dane są nieprawidłowe.
Gdy bank dostaje od biura kredytowego prośbę o dochodzenie (investigation request), niekoniecznie przyłoży się do weryfikacji informacji. Najczęściej pracownik banku porównuje informacje kwestionowane przez klienta z zawartością bankowej bazy danych i potwierdza fakty tam zawarte. Gdy zapisy w bazie danych są błędne, omyłka nie zostanie wykryta.
Nawet jeżeli rozmawiasz z pracownikiem dostarczyciela informacji (banku) w celu sprostowania błędów, pracownik ten może przyznać ci rację, ale zaniedbać zrobienie korekty w bazie danych.
Zakończenie dochodzenia
Na koniec dochodzenia biuro kredytowe da ci rezultat na piśmie i – jeżeli coś zostało zmienione – bezpłatny wyciąg z twojej historii kredytowej. Ten raport nie będzie się liczył jako roczny bezpłatny raport wymagany przez FACT Act. Swoje raporty kredytowe możesz zresztą obecnie sprawdzać bezpłatnie co tydzień na stronie www.annualcreditreport.com.
Jeżeli jakaś pozycja w twojej kredytowej kartotece została zmieniona czy usunięta, to biuro kredytowe nie może włożyć jej z powrotem do akt, chyba że dostawca informacji poświadczy jej prawidłowość i kompletność na piśmie. Biuro kredytowe musi wtedy posłać ci pisemne oświadczenie o przywróceniu poprzedniej informacji, które zawiera nazwę, adres i numer telefonu dostawcy informacji.
Na twoje życzenie biuro kredytowe musi posłać zawiadomienie o korekcie każdej instytucji, która otrzymała twój raport kredytowy w ostatnich 6 miesiącach. Poprawione kopie twoich akt muszą być posłane każdemu, kto w ostatnich dwóch latach otrzymał twój raport kredytowy w celach zatrudnienia (employment purposes).
100 słów wyjaśnienia
Jeżeli dochodzenie nie rozwiąże twego sporu z biurem kredytowym, możesz dodać do swojej kartoteki oświadczenie (statement of dispute), które będzie dodane do wszystkich przyszłych raportów. Możesz również poprosić biuro kredytowe, by posłało twoje oświadczenie do każdego, kto otrzymał twój raport w niedawnej przeszłości. Spodziewaj się opłaty za tę usługę.
Podsumowanie: Z kopią swego raportu kredytowego dostaniesz formularz sporny (dispute form), na którym możesz wypisać nieprawidłowe pozycje i wyjaśnić, dlaczego uznajesz je za błędne. Biuro kredytowe ma obowiązek sprawdzić prawidłowość zakwestionowanych informacji w „rozsądnym czasie”, chyba że uzna dysputę za frywolną lub trywialną („frivolous or irrelevant”).
Czy jest rada na prawdziwe, negatywne informacje?
Niektóre informacje w twoim raporcie kredytowym mogą być negatywne, ale prawdziwe. Może w przeszłości opuściłeś mieszkanie bez zapłacenia czynszu za ostatni miesiąc? Może jesteś dłużny pieniądze szpitalowi albo zaległe podatki Urzędowi Podatkowemu? Jeżeli zaniedbałeś uregulowanie rachunków na czas albo dostałeś nakaz zapłaty (od sądu czy Urzędu Podatkowego), to bądź świadom faktu, że informacja o tym może ukazać się w twoim kredytowym raporcie.
Niektóre problemy stwarzasz przez swoją niefrasobliwość. Jeżeli kiedykolwiek pożyczyłeś swój numer Social Security jakiemuś rodakowi, który używał go i wplątał się w kłopoty, to jego poczynania mogą być teraz odzwierciedlone w twojej kredytowej kartotece.
Tylko czas pomoże
Tylko czas może usunąć informacje, które są negatywne, ale prawdziwe. Większość informacji pozostaje w raporcie przez 7, a upadłość (personal bankruptcy) przez 10 lat. W niektórych sytuacjach nie ma przedawnienia. Negatywne informacje kredytowe są raportowane bez ograniczenia w następujących okolicznościach:
- gdy ubiegasz się o pożyczkę w wysokości $150,000 lub więcej,
- gdy ubiegasz się o pracę z rocznym uposażeniem ponad $75,000,
- gdy chcesz kupić ubezpieczenie na życie na kwotę $150,000 lub więcej.
Stosowana jest standardowa metoda naliczania 7-letniego okresu raportowego. Przeważnie okres ten zaczyna się od daty zaistnienia wydarzenia.
Nowe konta w twojej kartotece
Niewystarczające informacje w historii kredytowej źle świadczą o twojej wierzytelności. Ale czasami historia bywa niekompletna i nie pokazuje wszystkich kredytowych kont. Większość krajowych domów towarowych i uniwersalnych kart kredytowych jest odzwierciedlonych w twojej kartotece, ale nie wszystkie. Czasami pomijane bywają karty podróżne, rozrywkowe czy benzynowe, lokalne sklepy detaliczne albo unie kredytowe.
Jeżeli powiedziano ci, że odmówiono ci kredytu z powodu niewystarczającej albo brakującej historii kredytowej („insufficient credit file” albo „no credit file”), a masz konta u wierzycieli niepokazanych w twojej kartotece, to poproś biuro kredytowe, by dodało tę informację do przyszłych raportów. Chociaż biura kredytowe nie mają tego obowiązku, mogą dodać zweryfikowane dane do twojej kartoteki za pewną opłatą. Ale pamiętaj, że jeżeli ci dodani wierzyciele nie są subskrybentami biur kredytowych, to informacje te nie będą aktualizowane.
Strzeż się „kredytowych doktorów”
Nie wierz w zapewnienia „kredytowych doktorów” czy „kredytowych klinik”, którzy za wysokie opłaty obiecują oczyścić twoją kredytową kartotekę. Należą oni do nowego gatunku komputerowych oszustów. W najlepszej sytuacji zrobią to, co mógłbyś zrobić dla siebie sam. W najgorszej – ukradną dane innych ludzi z dobrą historią i sprzedadzą je osobom o tych samych nazwiskach, lecz ze złą przeszłością. Rezultatem może być poważne w skutkach pomieszanie informacji. Osoba, która kupiła sobie czystą historię (powiedzmy twoją), będzie w stanie zaciągnąć pożyczkę, ale płatności mogą pojawić się na twojej karcie kredytowej.
Inne firmy, nawet biura prawnicze, obiecują podważyć prawidłowość procedury złożenia negatywnego raportu o tobie do biura kredytowego. Chętnie wezmą zaliczkę i kolejne raty. Pamiętaj, że biura kredytowe najczęściej oddalają takie skargi jako „frywolne i nieistotne”.
Nie możesz usunąć prawdziwych negatywnych informacji ze swojej historii kredytowej. Z tego powodu jest bardzo ważne, aby zachowywać się odpowiedzialnie.
Fakt, że nie da się usunąć prawdziwych i aktualnych negatywnych informacji, potwierdza Federalna Komisja Handlu (Federal Trade Commission) w swojej witrynie: consumer.ftc.gov/articles/fixing-your-credit.
Możesz naprawić swoje kredytowe problemy sam, bez płacenia komuś. Zastosuj tylko wiedzę zdobytą z tego artykułu. Faktem jednak jest, że imigrant bez dobrej znajomości języka może potrzebować pomocy.
Oto lista organizacji, które mogą pomóc w rozwiązaniu kredytowych problemów:
- National Foundation for Credit Counseling, tel. 877-360-6322, www.nfcc.org
- National Association of Consumer Advocates, tel. 202-984-7706, www.consumeradvocates.org
- National Consumer Law Center, www.nclc.org
- Public Interest Research Group (PIRG), www.pirg.org
Elżbieta Baumgartner, od 1989 r. wydawca książek-poradników dla polskich imigrantów w USA, pisuje regularnie w polonijnej prasie, prowadzi pogadanki w radiu i w telewizji.
Artykuł zaktualizowany w październiku 2026 r.
