Zalety konta Roth IRA
Program emerytalny Roth IRA został nazwany od nazwiska pomysłodawcy – senatora Williama V. Rotha. Jest on podobny do zwykłego IRA, ale ma kilka zasadniczych różnic:
- wpłaty na Roth nie są odpisem podatkowym,
- na koncie Roth pieniądze rosną całkowicie bez podatków (patrz poniżej),
- na konto Roth IRA można wpłacać bez względu na wiek (od 2020 roku wiek nie ogranicza też wpłat na normalne konto IRA),
- za życia właściciela nie ma przymusu likwidacji konta Roth, jak w przypadku tradycyjnego IRA, które trzeba stopniowo opróżniać po osiągnięciu wieku obowiązkowych wypłat (obecnie 73 lata).
Przeczytaj publikacje IRS 590-A, Contributions to Individual Retirement Arrangements (IRAs), i 590-B, Distributions from Individual Retirement Arrangements (IRAs), które można pobrać z sieci pod adresem www.irs.gov/publications/p590a oraz www.irs.gov/publications/p590b. W języku polskim znajdziesz więcej w książce pt. „Amerykańskie emerytury”.
Kto może wpłacać na Roth
Na konto Roth IRA można w 2026 roku wpłacać do $7,500 na osobę plus $1,100 dla osób po pięćdziesiątce – podobnie jak na IRA. Roth IRA zarezerwowane jest dla osób o umiarkowanych dochodach. Samotni podatnicy mogą w roku 2026 wpłacić pełną kwotę na Roth IRA, jeżeli mają zmodyfikowany dochód (modified Adjusted Gross Income) poniżej $153,000 rocznie. W przedziale od $153,000 do $168,000 wysokość dozwolonej wpłaty stopniowo maleje do zera. Dla małżeństw rozliczających się wspólnie limity na rok 2026 wynoszą odpowiednio $242,000 i $252,000.
Kiedy można wybrać pieniądze z konta Roth
Konto Roth oferuje znacznie więcej elastyczności niż tradycyjne IRA.
Swoje pieniądze wpłacone na Roth można wybrać w każdej chwili, bez podatków i kar. Obowiązuje tu zasada first in, first out, czyli najpierw wybieramy swoje depozyty.
Natomiast przychody z konta Roth IRA (odsetki, dywidendy, przyrost kapitału) powinny pozostać na koncie, aż ukończysz 59.5 roku oraz aż konto istnieć będzie co najmniej 5 lat. Uwaga: Dana kwota nie musi leżeć na Roth 5 lat, tylko pierwsza wpłata powinna być poczyniona przed pięciu laty. Wniosek: warto założyć Roth jak najszybciej.
Jeżeli zechcesz zlikwidować Roth przed ukończeniem 59.5 roku, to od zysków na koncie przyjdzie ci zapłacić 10% kary, chyba że, podobnie jak w przypadku tradycyjnego IRA, istnieją szczególne okoliczności: w razie niepełnosprawności czy śmierci podatnika, a także gdy chcesz użyć pieniędzy na zakup pierwszego domu, pokrycie kosztów edukacji, zapłacenie znacznych rachunków medycznych itp.
Roth IRA dla inwestorów
Głównym celem konta IRA czy Roth IRA jest składanie pieniędzy na emeryturę. Niemniej niewielu młodych ludzi wie, że obydwa konta są znakomite dla… inwestorów, a nawet spekulantów. Jeżeli obracasz akcjami i robisz dużo transakcji, to pod koniec roku masz dziesiątki, nawet setki transakcji, z których musisz się rozliczyć przed fiskusem. Jeżeli transakcje te prowadziłeś na koncie IRA czy Roth, to rozliczać się nie musisz, gdyż konta te są nieopodatkowane. Dlatego warto wpłacać na nie jak najwięcej, każdego roku.
Drugim powodem atrakcyjności Roth jest fakt, że można je traktować bez mała jak konto oszczędnościowe, gdyż swoje depozyty można zawsze wybrać bez konsekwencji podatkowych. Pamiętajmy tylko, że pieniądze łatwo wyciągnąć, ale trudno wpłacić, gdyż limit wynosi w 2026 roku tylko $7,500 rocznie (plus $1,100 dla osób po pięćdziesiątce).
Roth do ochrony majątkowej
Kolejną ważną cechą konta Roth, jak i tradycyjnego IRA, jest fakt, że są one chronione przed wierzycielami na wypadek upadłości czy sądowego orzeczenia. Ponadto przez to, że za życia właściciela nie ma obowiązku likwidacji Roth, nadaje się ono znakomicie do przekazania majątku rodzinie.
Roth a stypendium na studia
Rodzice powinni wiedzieć, że pieniądze zakumulowane na kontach emerytalnych (w tym Roth IRA), zarówno należące do rodziców, jak i studenta, nie muszą być deklarowane na Free Application for Federal Student Aid (FAFSA). Poszczególne uczelnie mają jednak prawo pytać o stan kont emerytalnych na innych formularzach i uwzględniają je jako majątek rodziców czy studenta.
Jak widać, konto Roth jest najlepsze dla osób, które nie kwalifikują się do ulgowego konta IRA (tax deductible IRA). Można mieć jednocześnie zarówno Roth, jak i IRA, pod warunkiem, że wpłaty na nie łącznie nie przekraczają rocznego limitu (w 2026 roku $7,500 plus $1,100 dla osoby po pięćdziesiątce).
Artykuł zaktualizowany w październiku 2026 r.
