Otwiera się w nowej karcie

„Dziennik Polonijny” na wystawie w Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu: Radomskie muzeum przybliża zwiedzającym pracę szewca

Szewc to rzemieślnik, który zajmuje się zarówno naprawą, jak też i tworzeniem obuwia, a przy okazji jego renowacją. Większość swojej pracy wykonuje on ręcznie. Buty wychodzące spod jego ręki, są swego rodzaju dziełami sztuki, niepowtarzalnymi i jedynymi w swoim rodzaju. Oddając buty do naprawy, bądź zlecając uszycie nowych w dobrym zakładzie szewskim, mamy pewność otrzymania…

File66ba290026166author202408121123
Ewa Michałowska-Walkiewicz
18 listopada, 2026
Shoe museum head ewa
Fot. Ewa Michałowska-Walkiewicz

Odrobina historii

Zawód szewca należał kiedyś do grupy najbardziej wziętych wytwórców w miastach i wsiach polskich. Dzięki prężnemu rozwojowi tej profesji, cechy zrzeszające szewców już w XVI wieku były rozsiane niemalże po całej Polsce. Szewcy byli dzieleni na grupy, ze względu na surowiec z jakiego wytwarzali oni buty, a także na sposób ich wykonania. Tak więc zwykli rzemieślnicy robili obuwie tanie i proste, zaś „kurdybanicy” i „safianicy”, zajmowali się produkcją butów z drogich materiałów dla elity finansowej. Buty wówczas były szyte głównie na zamówienie. Każda para, jak to jest również obecnie, była unikalna i niepowtarzalna, a przy okazji warto podkreślić, iż była szyta na miarę. Pracownie szewskie na wsiach i w małych miasteczkach zajmowały zwykle osobne, pojedyncze pomieszczenia. Bywało jednak, że znajdowały się one w kuchniach domostw tych rzemieślników. Nieodzownymi sprzętami w pracy szewskiej były i nadal są: roboczy stół o odpowiedniej wysokości, przy którym stał wygodny stołek lub krzesełko, a nad nim koniecznie wisiała lampa, dająca dużą ilość światła. Obok tego wszystkiego, stał regał z kopytami, czyli formami do wykonywania butów. Ważne narzędzia w pracowni szewskiej to młotek, szydła, szpilki, dratwy oraz kowadełko, służące na przykład do polerowania obcasów i spodu podeszew.

Ponad 800 lat

Historia szewstwa na ziemiach polskich, jak ustalono liczy sobie ponad 800 lat i wiąże się ona bardzo ściśle z rozwojem tradycji cechowych. Pierwsze skórzane wyroby szewskie, no i oczywiście ślady warsztatów szewskich na ziemiach polskich datowane są na jedenaste stulecie. W trzynastym wieku, w polskich miastach zaczęły organizować się pierwsze cechy szewskie zrzeszające przede wszystkim„mistrzów” i czeladników tej profesji. Przykładem takiego cechu jest warszawski „Cech im. Jana Kilińskiego”, którego tradycje sięgają roku 1386.

Wiek osiemnasty

Polscy szewcy odegrali kluczową rolę w gospodarce naszych miast. W Piotrkowie Trybunalskim, oprócz szycia obuwia, szewcy zajmowali się szerzeniem aktywności społecznej. Wraz z rozwojem przemysłu masowego, szewskie rzemiosło zaczęło mierzyć się z konkurencją fabryczną. W okresie międzywojnia, krakowscy szewcy protestowali przeciwko wejściu na polski rynek masowej produkcji obuwia, przez potentata obuwniczego firmę Bata. Warto jest też wspomnieć, iż w okresie międzywojennym powstawały wyspecjalizowane „zagłębia obuwnicze”, takie jak dla przykładu region Kalwarii Zebrzydowskiej, który stał się pewnego rodzaju stolicą polskiego rzemiosła szewskiego.

Jak widać, zawód szewca to stara wysublimowana profesja rzemieślnicza, która będzie istniała tak długo, jak długo ludzie będą nosić buty i interesować się modą. Redakcja „Dziennika Polonijnego” dziękuje panu Danielowi Adamczykowi, za pokazanie nam wystawy związanej z pracą szewca i przybliżenie nam historii tego zawodu.

Shoe museum body ewa
Fot. Ewa Michałowska-Walkiewicz

Newsletter Dziennika Polonijnego

Zostaw pierwszy komentarz

Post
Filter