„Chopin in Winter”, sceniczna wersja opowiadania chicagowskiego pisarza Stuarta Dybka, będzie prezentowana od 27 września do 18 października 2026 roku na MainStage Chopin Theatre. Yasen Peyankov wcieli się w bohaterów historii, a pianistka Jana Pavlovska połączy muzykę Chopina z żywiołem boogie-woogie.
Z mieszkania na piętrze dochodzą nokturny Chopina, które czasem ustępują rytmom boogie-woogie, a chłopiec mieszkający niżej próbuje zrozumieć świat dorosłych. Choć historia rozgrywa się po II wojnie światowej, jej pytania o pamięć, rodzinę i przynależność pozostają zaskakująco współczesne.
Chopin Theatre Productions powraca do produkowania własnych spektakli dziełem, które wyrasta wprost z chicagowskich ulic. Nie jest to klasyczny recital z dopisaną fabułą. Muzyka staje się językiem sąsiedztwa, w którym polscy imigranci, robotnicze rodziny i dziecięca wyobraźnia żyją pod jednym dachem.
Chicago słyszane przez sufit
Bohaterem opowiadania jest chłopiec mieszkający z rodziną w robotniczej dzielnicy Chicago. Z mieszkania nad nim dobiega fortepian tajemniczej Marcy, która późnymi wieczorami ćwiczy Chopina, a czasem pozwala sobie na boogie-woogie. W domu chłopca pojawia się także Dzia-Dzia — starzejący się polski imigrant, dla którego muzyka otwiera wspomnienia o wygnaniu, biedzie i przetrwaniu.
Dybek wychował się na South Side, a w „Chopin in Winter” wykorzystał obrazy zapamiętane z okolic 18th Street w Pilsen. Postacie nie są prostymi portretami konkretnych osób, ale niosą ślady ludzi z jego dzieciństwa: sąsiadów, wujków wracających z wojny i dziadka, który po przyjeździe do Ameryki przeżył katastrofę w kopalni w Johnstown w Pensylwanii. To dlatego polskość tej historii nie przypomina dekoracji. Jest obecna w sposobie mówienia, milczenia i przechowywania pamięci.
Opowiadanie napisane przy starych płytach
Stuart Dybek wspomina, że pisał „Chopin in Winter” podczas zimy w Michigan, słuchając nokturnów w wykonaniu Artura Rubinsteina z płyt winylowych obracających się z prędkością 33⅓ obrotu na minutę. W pracowni urządzonej na poddaszu stodoły rozgrzewał piec na drewno i czekał, aż stare lampowe urządzenia będą gotowe do odtwarzania muzyki.
„Muzyka zawsze była dla mnie jednym z głównych źródeł inspiracji” — pisze Dybek we wprowadzeniu przygotowanym dla Chopin Theatre.
W jego opowiadaniu Chopin nie ilustruje wydarzeń. Melodie uruchamiają wyobraźnię bohaterów i pozwalają im wypowiedzieć to, czego nie potrafią powiedzieć wprost.
Jeden aktor, wiele postaci i fortepian na żywo
Na scenie wszystkie postacie ożywi Yasen Peyankov, członek zespołu Steppenwolf Theatre i profesor University of Illinois Chicago. Jego monolog będzie przeplatany krótkimi fragmentami Chopina oraz boogie-woogie wykonywanymi na żywo przez Janę Pavlovską, koncertującą pianistkę i wykładowczynię Roosevelt University. Całość reżyseruje Dexter Bullard, związany z The Theatre School at DePaul University.
Połączenie jednego aktora i pianistki nadaje spektaklowi kameralny charakter. Peyankov prowadzi publiczność przez kolejne postacie, a krótkie utwory fortepianowe zmieniają rytm opowieści. Dzięki temu jednogodzinne przedstawienie może skupić się na tym, co w historii Dybka najważniejsze: głosie, muzyce oraz wspomnieniach powojennego Chicago.
Polska pamięć wpisana w amerykańskie miasto
Premiera przypada tuż przed październikiem, obchodzonym w Stanach Zjednoczonych jako Polish American Heritage Month. Zbieżność pasuje do utworu Dybka, lecz spektakl nie zamyka się w formule wydarzenia wyłącznie dla Polonii. Opowiada o doświadczeniu znanym wielu rodzinom imigranckim: jak przenieść historię z jednego kraju do drugiego i jak nie pozwolić, by kolejne pokolenie straciło z nią kontakt.
Dla publiczności spoza Chicago „Chopin in Winter” może być również spotkaniem z miastem innym niż to z pocztówek. Pilsen, 18th Street, robotnicze mieszkania i odgłosy przenikające przez ściany tworzą mapę Chicago budowaną z pamięci mieszkańców. W tej mapie Chopin brzmi obok boogie-woogie — i właśnie to nieoczywiste sąsiedztwo nadaje przedstawieniu własny rytm.
Terminy, bilety i miejsce
Pokaz przedpremierowy odbędzie się w niedzielę 27 września o godz. 19:00, a oficjalne otwarcie w poniedziałek 28 września o godz. 19:00. Kolejne przedstawienia zaplanowano w piątki i soboty o godz. 19:00 oraz w niedziele o godz. 15:00, do 18 października 2026 roku.
Spektakl będzie grany na MainStage Chopin Theatre przy 1543 W. Division St. w Chicago. Bilet na pokaz przedpremierowy kosztuje 25 dolarów; bilety regularne 40 dolarów dla dorosłych oraz 30 dolarów dla studentów i seniorów. Informacje i sprzedaż prowadzi oficjalna strona Chopin Theatre.
