81. rocznica wyzwolenia Auschwitz – miejsca zbrodni, ale i świętości

Karol Darmoros

Historyk podkreśla, że dawny niemiecki nazistowski obóz zagłady to miejsce, które obok ogromu okrucieństwa ukazuje także niezwykłą wolę człowieka do życia. W 81. rocznicę wyzwolenia Auschwitz świat obchodzi Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

Auschwitz symbolem

Auschwitz-Birkenau – największy niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady – pozostaje jednym z najważniejszych punktów odniesienia dla pamięci XX wieku. Jak podkreśla dr Mateusz Szpytma, pamięć o Auschwitz jest niezwykle ważna nie tylko w Polsce, ale także na świecie, szczególnie w środowiskach żydowskich. „W obozie eksterminowano przede wszystkim Żydów, ale również Polaków, Romów i jeńców sowieckich” – mówi historyk, dodając, że deportacje obejmowały niemal całą okupowaną Europę, ale także kraje, które nie doznały bezpośrednio niemieckiego terroru.

Zbrodnia i odpowiedź

Wiceprezes IPN zwraca uwagę na szczególny wymiar duchowy Auschwitz. „Jest to miejsce nie tylko największej znanej w historii świata zbrodni, ale to też miejsce, w którym rodziło się wielu świętych” – mówi. Wskazuje przy tym na świadectwo wiary i miłości, jakie dali tu m.in. św. Maksymilian Maria Kolbe oraz św. Edyta Stein.

Memento dla ludzkości

Dla dr. Szpytmy Auschwitz pozostaje także przestrogą o uniwersalnym znaczeniu. „To memento, że zło może się narodzić w miejscu, w kraju, który przez wieki był jednym z najważniejszych w kulturze” – podkreśla. Jednocześnie zauważa, że w tej historii można dostrzec odpowiedź na zło w postaci dobra i heroizmu. Rocznica wyzwolenia obozu przypomina, że pamięć nie jest jedynie spojrzeniem w przeszłość. Jak zaznacza wiceprezes IPN, poznając losy więźniów, którzy przeżyli Holokaust i przeszli przez niemieckie obozy, widać jednak, że ich wola życia jest tak duża, że „przezwycięża nawet coś takiego jak Auschwitz”.