Najpierw okazało się – podczas prac konserwatorskich – jaki skarb skrywają mury klasztoru ojców Dominikanów: obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem jest najstarszym zachowanym malowidłem tego typu w Polsce, pochodzącym z pierwszej połowy XIII wieku.
– Niedawne badania konserwatorskie i naukowe potwierdziły koncepcję, że jest to najstarszy z zachowanych obrazów maryjnych w Polsce – powiedział Radiu Kraków-Małopolska Marcin Ciba, który zajmował się jego konserwacją.
Do tej pory palmę pierwszeństwa dzierżył słynny wizerunek Matki Bożej Piekarskiej, znajdujący się w Opolu (w Piekarach Śląskich znajduje się jego kopia). Obraz Matki Bożej “Chórkowej” (znajduje się bowiem na chórze klasztoru, za klauzurą) jest o co najmniej 10 lat starszy niż tamten, ale – zdaniem Ciby – pochodzi najprawdopodobniej z tego samego warsztatu malarskiego.
Będzie go można oglądać 14 i 15 sierpnia, podczas Nocy Kościołów “Cracovia Sacra”. Potem wróci na stare miejsce za klauzurą.
W krakowskim Archiwum Narodowym odkryto natomiast nieznany rękopis z X wieku.
Są to dwie pergaminowe karty zawierające fragment komentarza do dzieł Cycerona. Odkrył je doktor Marcin Starzyński z Instytutu Nauk Pomocniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego.
“- Podczas badań nad jedną z XVI-wiecznych ksiąg sądowych przechowywanych w Archiwum Narodowym w Krakowie zauważył, że do wykonania jej oprawy zużytkowane zostały dwie pergaminowe karty spisane minuskułą karolińską (rodzajem pisma, które wykształciło się na przełomie VIII i IX wieku), wstępnie datowane (na podstawie cech stylistycznych liternictwa) na X stulecie. Jest to bezspornie najstarszy, jak dotąd, zidentyfikowany zabytek przechowywany w zbiorach krakowskiego Archiwum Narodowego i jeden z niewielu pochodzących z tego czasu w zbiorach polskich w ogóle. Na owych kartach widnieje fragment II księgi komentarza do <Retoryki> Cycerona autorstwa Gajusza Mariusza Wiktoryna, żyjącego na przełomie III/IV wieku tłumacza dzieł Arystotelesa i Porfiriusza, komentatora Cycerona i Wergiliusza, nauczyciela retoryki i filozofii” – powiedziała krakowskiej redakcji “Gościa Niedzielnego” rzecznik prasowy UJ Katarzyna Pilitowska.
Pergamin z rękopisem został naklejony przez introligatora na okładki krakowskiej księgi miejskiej, zawierającej zapiski z lat 1564-1564 urzędu tzw. hutmana ratusznego, który nadzorował działalność ratusza miejskiego i czuwał nad porządkiem w mieście.
“- Oprawy starych ksiąg, sklejane z kart starych pergaminów, są od wielu lat źródłem wielu odkryć naukowych. W 1890 r. prof. Aleksander Brückner w oprawie starego kodeksu odkrył pergaminowe paski z tekstem tzw. Kazań świętokrzyskich z XIII w., najstarszego zachowanego tekstu prozatorskiego w języku polskim. W oprawach odkrywano także w całości lub we fragmentach unikatowe egzemplarze pierwszych druków polskich. Ciekawe jest jednak to, że wspomniane druki i rękopisy znajdowały się wewnątrz opraw, rękopis odkryty teraz w Archiwum Narodowym był zaś na wierzchu oprawy, widoczny dobrze dla oczu” – powiedział “Gościowi Niedzielnemu” historyk, dr Jarosław Szarek.
