W kwietniu 1939 roku Niemcy wypowiedziały zawartą w 1934 roku polsko-niemiecką deklarację o niestosowaniu przemocy, zaś 17 września 1939 roku ZSRR złamał obowiązujący pakt o nieagresji z 1932 roku, a wojska radzieckie przekroczyły wschodnią granicę Polski.
Nad ranem 17 września 1939 roku polski ambasador w Moskwie, Wacław Grzybowski odmówił przyjęcia od władz radzieckich noty uzasadniającej agresję ZSRR. Krok ten poparł Józef Beck, minister spraw zagranicznych II Rzeczypospolitej, który w tym czasie, wraz z akredytowanym w Warszawie korpusem dyplomatycznym, przebywał już w miejscowości Kuty, w drodze do granicy z Rumunią.
Wojska radzieckie wkroczyły do Polski na podstawie tajnego protokołu do niemiecko-radzieckiego paktu o nieagresji z 23 sierpnia 1939 roku, zwanego od nazwisk podpisujących go ministrów spraw zagranicznych układem Ribbentrop-Mołotow. Żołnierze najeźdźcy od razu przystąpili do zajmowania terenów wytyczonych na mapie, która stanowiła aneks niemiecko-radzieckiego układu.
Radziecka agresja przyśpieszyła klęskę militarną polskich wojsk w kampanii wrześniowej, a nowa sytuacja strategiczna przesądziła o losach Polski w rozpoczętej 1 września 1939 roku II wojnie światowej.
Poniżej w galerii przedstawiamy kilka mało znanych dokumentów, związanych z wydarzeniami sprzed 75 lat. Materiały pochodzą z Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Archiwum Akt Nowych, Archiwum MSZ Niemiec (Politische Archiv des Auswärtigen Amts), Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego oraz Hoover Institution Archives.
