W ogłoszeniu IPN prosi o informacje o szesnastu polskich przywódcach, zwłaszcza tych, którzy nie przeżyli sowieckich więzień – Delegacie Rządu na Kraj Janie Stanisławie Jankowskim, ostatnim dowódcy AK gen. Leopoldzie Okulickim i Stanisławie Jasiukowiczu.
Porwanie to było jednym z najbardziej wyrazistych symboli represji NKWD wobec Polaków i przejawem zniewolenia Polski przez władze ZSRR po II wojnie światowej. W zamierzeniu radzieckich przywódców proces miał zdyskredytować legalne władze RP w oczach społeczeństwa polskiego i międzynarodowej opinii publicznej.
Po aresztowaniu i przewiezieniu do Moskwy szesnastu polskich przywódców zostało osądzonych w czerwcu 1945 r. w pokazowym procesie politycznym, w którym postawiono fałszywe zarzuty dotyczące m.in. prowadzenia przez AK współpracy z Niemcami, oraz działań przeciwko Armii Czerwonej.
Najwyższe wyroki otrzymali gen. Leopold Okulicki (10 lat więzienia) oraz Jan Stanisław Jankowski (8 lat). W procesie zapadły także trzy wyroki uniewinniające. Gen. Leopold Okulicki, Jan Stanisław Jankowski i Stanisław Jasiukowicz nigdy nie wrócili do Polski – zmarli w radzieckich więzieniach.
Pamięci szesnastu przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, poświęcona była również uroczystość zorganizowana w Pruszkowie w 70. rocznicę ich uprowadzenia przez władze ZSRR. W imieniu ministra spraw zagranicznych Grzegorza Schetyny wieniec pod Pomnikiem Przywódców Podziemnych Władz RP złożył Historyk MSZ Piotr Długołęcki.
.jpg)
