Na prawo do świadczeń Social Security nie wpływają wszystkie nasze przychody, a tylko te, które podlegają składkom ubezpieczeniowym, a więc wynagrodzenie z pracy najemnej albo pracy na własny rachunek (earned income). Wiele innych rodzajów przychodu, zwanych pasywnymi (passive income), oskładkowanych nie jest, więc do emerytury się nie liczy. Ale różnica pomiędzy tymi dwoma rodzajami przychodu nie zawsze jest klarowna.
Przykład z życia
Pani Alicja rozwiodła się z mężem po 8 latach pożycia. Na otarcie łez pozostał jej 4-rodzinny dom; mąż zabrał 6-rodzinną kamienicę. Alicja wiedziała, że nie będzie uprawniona do renty małżeńskiej i że powinna zatroszczyć się o swoją własną emeryturę. Dom dawał jej niezły dochód, z którego rozliczała się sumiennie, ufając, że księgowy płaci od tego składki na Social Security. Do tego dorabiała trochę sprzątaniem za gotówkę. Gdy raz przyjrzała się raportowi z Social Security, dostrzegła, że jej przewidywana emerytura wyniesie… trzysta dolarów. Dlaczego, przecież od lat rozlicza się z pobieranych czynszów? Odpowiedź brzmi: dlatego, że dochód pasywny, taki jak czynsz z nieruchomości, nie jest obłożony składkami na Social Security i nie jest uwzględniany do emerytury.
Jak działają „kwartały” ubezpieczeniowe
Aby otrzymać emeryturę Social Security, należy przepracować co najmniej 40 kwartałów, mając odpowiednio wysokie zarobki z pracy (earned income) i płacić od nich składki na legalny numer Social Security. W roku 2026 należy zarobić co najmniej 1,890 dol. (w roku 2027 – 1,970 dol.), by mieć zaliczony jeden kwartał, czyli 7,560 dol. (w roku 2027 – 7,880 dol.) do uzyskania roku ubezpieczenia. Liczy się wynagrodzenie z pracy najemnej albo na własny rachunek obłożone składkami na Social Security. Ale nie wystarczy uzbierać 40 kwartałów, bo po 10 latach minimalnych zarobków emerytura jest bardzo mała, na granicy stu kilkudziesięciu dolarów.
To jasne: im dłużej legalnie pracujemy i im więcej zarabiamy, płacąc podatki, tym większą otrzymamy emeryturę Social Security.
Tak: Wynagrodzenie do pewnego limitu
Płace pracowników podlegają podatkom na Social Security zwanym FICA (skrót od Federal Insurance Contributions Act). Podatek FICA, zwany też payroll tax, wynosi 15.3 procent i składa się z dwóch komponentów: składki na Social Security w wysokości 12.4 proc. wynagrodzenia, płaconej po połowie przez pracownika (6.2 procent) i pracodawcę (6.2 proc.) do górnej granicy, która w roku 2026 wynosi 184,500 dol. (w roku 2027 – 192,300 dol.), oraz ze składki na Medicare w wysokości 2.9 proc. od całości wynagrodzenia (bez limitu), również płaconej po połowie przez pracownika i pracodawcę. Od roku 2013 osoby o wysokich zarobkach – powyżej 200,000 dol. rocznie (250,000 dol. w przypadku małżeństw rozliczających się wspólnie) – płacą dodatkowo 0.9 proc. na Medicare (Additional Medicare Tax).
Z tego wynika, że osoby dużo zarabiające nie płacą składek na Social Security od całego swego wynagrodzenia, a tylko do pułapu (184,500 dol. w roku 2026, 192,300 dol. w roku 2027). Z tego powodu emerytura Social Security jest dla nich ograniczona – w roku 2026 do kwoty 4,152 dol. miesięcznie w pełnym wieku emerytalnym (w roku 2027 – 4,188 dol.).
Tak: Wynagrodzenie pomocy domowej
Gosposie i pracownicy domowi mają takie same prawa i obowiązki, jak inni pracownicy. Podlegają podatkom FICA, jeżeli zarabiają u danego pracodawcy 3,000 dol. rocznie lub więcej (próg na rok 2026; w roku 2027 – 3,100 dol.). Opodatkowane są tylko ich zarobki wypłacone w formie pieniężnej, ale nie wartość posiłków czy mieszkania. Od FICA zwolnione są m.in. wynagrodzenia pracowników domowych, którzy w danym roku nie ukończyli 18 lat (chyba że praca domowa jest ich głównym zajęciem; u ucznia nie jest), a także wynagrodzenia płacone małżonkowi, dziecku poniżej 21 lat i – co do zasady – rodzicowi pracodawcy. Sam status ucznia czy studenta osoby pełnoletniej nie zwalnia ze składek. Osoba zatrudniająca gosposię czy nianię jest odpowiedzialna za potrącanie odpowiednich składek i podatków oraz odprowadzanie ich do skarbu państwa.
Wniosek: Jeżeli gosposia pracuje w domach kilku klientów i u każdego z nich zarabia rocznie poniżej progu (3,000 dol. w roku 2026, 3,100 dol. w roku 2027), to żaden klient nie ma obowiązku opłacać składek Social Security tej gosposi. Jedynym sposobem na ich uiszczenie i wypracowanie emerytury jest samodzielne rozliczanie się gosposi jako osoby pracującej na własny rachunek (self-employed).
Więcej można przeczytać w publikacji 926, Household Employer’s Tax Guide, https://www.irs.gov/pub/irs-pdf/p926.pdf.
Tak: Odprawa i wynagrodzenie za wakacje
Jeżeli nie wykorzystałeś kilku tygodni wakacji, to dział kadr przeliczy je na wynagrodzenie i od tej kwoty odprowadzi podatki dochodowe i składki ubezpieczeniowe. Innymi słowy, na potrzeby Social Security zaległe wakacje liczą się tak, jak czas pracy. Podobnie jest z odprawą (severance pay). Półroczna odprawa jest równoznaczna z przepracowaniem sześciu miesięcy.
Tak: Napiwki i komisowe
Dobra wiadomość dla sprzedawców pracujących na komisowe (commissions). Komisowe uznawane jest za wynagrodzenie (earnings) i odprowadza się od niego składki Social Security. Napiwki (tips) w wysokości 20 dol. na miesiąc lub więcej liczą się też jak zarobki, oczywiście wtedy, jeżeli deklarujesz je na rozliczeniu podatkowym.
Tak: Praca na własną rękę
Osoby pracujące na własny rachunek mają obowiązek składać deklaracje podatkowe, jeżeli w danym roku zarobiły na czysto co najmniej 400 dol. Płacą one same całość składek na Social Security i Medicare, które wynoszą 15.3 proc. przychodu netto (12.4 proc. na Social Security i 2.9 proc. na Medicare), plus podatek dochodowy. Do formularza 1040 dodaje się załącznik Schedule C i Schedule SE, na którym wylicza się składki ubezpieczeniowe. Szczegóły wyjaśnia książka pt. „Jak oszczędzać na podatkach”. Forma przychodu – czek, gotówka, przelew – nie ma znaczenia.
Nie: Przychód z inwestycji
Uwaga: Składek na Social Security nie płaci się od przychodu pasywnego (passive income), takiego jak odsetki bankowe, dywidendy, zyski kapitałowe, czynsze z własnej kamienicy (jak ta pani Alicji) itp. Tego rodzaju przychody nie są uwzględniane do obliczenia świadczeń Social Security.
Czynsze z kamienicy są dochodem pasywnym, nieobjętym składkami na Social Security, chyba że prowadzisz działalność gospodarczą (rental business) i rozliczasz się jako pracownik tego biznesu. Porozmawiaj ze swoim księgowym.
Uwaga: Jeżeli masz własną korporację, a płacisz sobie nie wynagrodzenie (salary), lecz dywidendę, to ta dywidenda do emerytury się nie liczy, bo jest zaliczana do dochodów pasywnych. Wielu biznesmenów, którym pomysłowi księgowi minimalizowali podatki przez wypłatę dywidend, przytomnieje, gdy widzą prognozę groszowej emerytury.
Nie: Zasiłek dla bezrobotnych
Od zasiłku dla bezrobotnych płaci się podatek dochodowy, ale nie składki ubezpieczeniowe. Z tego powodu zasiłek dla bezrobotnych nie jest liczony do emerytury, a czas spędzony na bezrobociu nie przysparza ubezpieczeniowych kwartałów.
Nieobjęte składkami na Social Security są również inne zasiłki społeczne (np. SSI), renty czy płatności z systemu Workers’ Compensation.
Nie: Rozliczenie podatkowe z mężem
Należy rozróżnić podatki dochodowe od składek ubezpieczeniowych FICA. Podstawę do własnej emerytury dają składki odprowadzone na własny numer do Administracji Social Security (FICA), a nie dodanie nazwiska małżonka do wspólnego rozliczenia i płacenie wspólnych podatków dochodowych do IRS. Gdy mąż pracuje, płaci składki i podatki dochodowe, to jego ubezpieczenie daje podstawę do jego własnej emerytury, a także rodzinnych rent dla niepracującej żony i nieletnich dzieci.
Niepracująca żona składek na Social Security nie płaci, więc własnej emerytury nie wypracowuje, mimo że małżonkowie rozliczają się z IRS-em jako married filing jointly. Jeżeli małżeństwo trwało krócej niż 10 lat, to po rozwodzie żona nie dostanie ani własnej emerytury, ani renty małżeńskiej, mimo że rozliczała się z podatków wspólnie z mężem.
Wniosek
Tylko własne oskładkowane przychody z pracy najemnej albo na własny rachunek liczone są do emerytury Social Security. Im dłużej pracujemy i więcej zarabiamy, i im później przejdziemy na spoczynek, tym większa będzie nasza emerytura. Niemniej rzadko kiedy emerytura Social Security zapewni nam dostatnią złotą jesień. Oprócz niej warto mieć inne przychody oraz znaczące oszczędności.
Co poradzić pani Alicji? Warto wskazać, że posiadanie intratnej kamienicy jest podobne do otrzymywania emerytury, bo daje regularny przypływ gotówki i finansowe zabezpieczenie. Pani Alicja zawsze może tę kamienicę sprzedać i żyć z uzyskanego kapitału.
Artykuł zaktualizowany w październiku 2026 r.
