– Częściowo byłem autorem nowej ustawy o IPN, a osobiście artykułu, który znosi zbiór zastrzeżony. Wszystkie wizje ludzi tajnych służb, że dalej będą mieli kontrolę nad tymi materiałami, są dziś mało istotne. Zbiór zastrzeżony, formalnie zbiór wyodrębniony, przestał istnieć z chwilą nowelizacji ustawy o IPN w czerwcu tego roku. Służby utraciły wpływ na zbiór wyodrębniony, został on zlikwidowany – powiedział w Polskim Radiu 24.
Prof. Cenckiewicz przypomniał, że pierwsza ustawa o Instytucie powstała w 1998 roku.
– Służby specjalne III RP, jakby nie do końca godząc się na fakt powstania tej instytucji uznały, że w ramach struktury archiwum IPN powinien powstać dodatkowy zbiór, w którym najcenniejsze materiały powinny zostać ukryte. Tak powstał zbiór zastrzeżony. 54 metry to materiały wywiadu i kontrwywiadu wojskowego, 36 metrów to Wojska Ochrony Pogranicza, a reszta to Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, kontrwywiad, służba bezpieczeństwa i Departament I Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, czyli wywiad – wyjaśnił na antenie rozgłośni.
Nowelizacja ustawy o IPN umożliwia przegląd tych materiałów.
– Komisyjnie, razem z przedstawicielami służb, będziemy się spierać, czy wszystkie je ujawnić. Nowość polega na tym, że nie tak jak w latach 1998-2016 służby, według “widzi mi się”, ustalały, co powinno znaleźć się w zbiorze zastrzeżonym, a co nie. Teraz prezes IPN, poprzez Komisję, którą sam powołał, będzie ostateczną instancją rozstrzygającą zasadność nadania klauzuli tajności przez rekomendujących w tej sprawie przedstawicieli służb – zakończył swoją wypowiedź dla Polskiego Radia 24 wiceprzewodniczący Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej.
