12 proc. Rosjan chciałoby przywrócenia ZSRS w jego poprzednim kształcie.
Pytani o główne przyczyny rozpadu byłego mocarstwa jego dawni obywatele najczęściej odpowiadali, że była to “nieodpowiedzialna i nie mająca podstaw zmowa” liderów Rosji, Ukrainy i Białorusi: Borysa Jelcyna, Leonida Krawczuka i Stanisława Szuszkiewicza (29 proc.). O 6 proc. mniej przekonanych jest o “zmowie wrogich wobec ZSRS sił zagranicznych”, a 21 proc. wskazuje na “niezadowolenie mieszkańców z ówczesnego prezydenta Michaiła Gorbaczowa i jego otoczenia” (wszystkie cytaty za gazetą).
Na dalszych miejscach wymieniane są “zbyt wielkie obciążenie militarne gospodarki, które przyniosło zastój i zubożenie ludzi” (14 proc.), “ambicje elit w republikach” i “całkowite wyczerpanie się ideologii komunistycznej” (po 13 proc.), “opóźnienie techniczne i gospodarcze” (12 proc.), a także osłabienie w latach gorbaczowowskiej pieriestrojki “centrum związkowego” w połączeniu z rezygnacją z wiodącej roli partii komunistycznej.
Jedna piąta ankietowanych nie miała zdania na ten temat.
Rozpadu ZSRS nie żałuje natomiast dzisiaj 28 proc. Rosjan, czyli znacznie mniej niż w poprzednich badaniach. Pytani o przyczyny żalu za dawnymi czasami wskazują najczęściej to, że rozpadł się wspólny system gospodarczy (53 proc.) i że ludzie stracili poczucie przynależności do wielkiego państwa (43 proc.).
Nieco ponad połowa Rosjan wciąż uważa, że rozpadu ZSRS można było uniknąć, ale ich liczba systematycznie spada.
“Pytani o formę relacji pomiędzy dawnymi republikami radzieckimi Rosjanie najczęściej sądzą, że powinien być to ściślejszy związek kilku pragnących takiej formy republik (25 proc.). Niewiele mniej (21 proc.) uważa, że związek na wzór Unii Europejskiej mógłby połączyć wszystkie byłe republiki. Zarazem tyle samo uważa, że należy utrzymać obecną Wspólnotę Niepodległych Państw. Zwolennikami istnienia byłych republik jako niepodległych państw jest obecnie 13 proc. Rosjan” – czytamy w “Rzeczpospolitej”.
