“- Czekaliśmy na tę książkę 65 lat. To ważne źródło dla historii zbrodni katyńskiej. Katyń to miejsce-słowo dla Polaków symbolizujące zagładę polskiej elity w 1939 r., ale również symbol kłamstwa i dochodzenia do prawdy. Od pierwszych dni po jej ujawnieniu, zbrodni towarzyszyło kłamstwo. Związek Sowiecki, będący jej sprawcą, przez kilkadziesiąt lat używał wszystkich możliwych sposobów, aby prawda o tej zbrodni nie dotarła do opinii publicznej. Nie wystarczyło tych ludzi zabić, trzeba było zniszczyć wszystkie ślady po nich. Zmowa milczenia trwała przez dziesiątki lat. Dopiero w 1951 roku, gdy narastał konflikt w Korei, rozpoczynało się apogeum Zimnej Wojny, Amerykanie zdecydowali się na powołanie komisji. Od tamtego momentu świat wiedział, ale milczał. To ważny element, gdy mówimy o zbrodni katyńskiej – cały świat od samego początku znał prawdę, ale milczał. To stawia pytanie o kwestię moralności w polityce. Ta książka to pierwszy z trzech tomów, w których zawrzemy większość dokumentów tej komisji” – powiedział prezes IPN (cytat za “Rzeczpospolitą”).
Gazeta przypomniała, że w 1951 roku Izba Reprezentantów Kongresu Stanów Zjednoczonych powołała do życia specjalną Komisję Śledczą do Zbadania Faktów, Dowodów i Okoliczności Mordu w Lesie Katyńskim, która nazwę wzięła od nazwiska swojego przewodniczącego – kongresmena z Indiany Raya Maddena. W jej skład weszło 7 demokratów i republikanów.
“Do końca 1952 r. komisja przeprowadziła śledztwo, gromadząc dowody rzeczowe oraz przesłuchując przeszło 100 świadków. Dochodzenie zaowocowało przyjęciem raportu końcowego, stwierdzającego, że Związek Sowiecki ponosi odpowiedzialność za mord, popełniony na Polakach w 1940 r.” – czytamy w “Rz”.
Wydawcy książki podkreślili w trakcie jej prezentacji, że prace komisji Maddena odsłoniły mechanizmy utajania w USA prawdy o zbrodni katyńskiej. Ponieważ do tej pory nie przeprowadzono żadnego sądowego dochodzenia w sprawie tego aktu ludobójstwa, raport Komisji Kongresu Stanów Zjednoczonych pozostaje najważniejszym formalno-prawnym orzeczeniem potwierdzającym winę ZSRS za mord na Polakach.
Na 26 kwietnia zaplanowano dyskusję wokół książki, która odbędzie się w Muzeum Katyńskim w Warszawie.
