Ostatni przywódca Żydowskiej Organizacji Bojowej, Marek Edelman, który przeżył likwidację getta, przez lata pielęgnował pamięć o wydarzeniach z 1943 roku. Do końca życia w rocznicę powstania przychodził pod Pomnik Powstania Bohaterów Getta, by oddać hołd poległym towarzyszom. Wraz z nim przychodziło coraz więcej ludzi z żółtymi kwiatami.
Ambasadorem kampanii jest Marian Turski (ur. 1926), ocalały z Holokaustu, historyk, dziennikarz, działacz społeczny, przewodniczący Rady Muzeum POLIN. Marian Turski jest członkiem Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej. Został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski i Złotym Medalem “Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz francuskim Orderem Legii Honorowej i niemieckim Wielkim Krzyżem Zasługi.
W styczniu 2019 Marian Turski był głównym mówcą w ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu.
Powstanie w getcie warszawskim
W otoczonym murem getcie warszawskim Niemcy stłoczyli ponad 400 tys. Żydów ze stolicy i okolicznych miasteczek, a także przesiedleńców z ziem wcielonych do Rzeszy. Dziesiątki tysięcy zmarły z głodu i chorób. 22 lipca 1942 r. rozpoczęła się tzw. Wielka Akcja wysiedleńcza. W ciągu dwóch miesięcy Niemcy deportowali do obozu zagłady w Treblince ponad 250 tys. więźniów getta. Tysiące zabili na miejscu. W tzw. getcie szczątkowym pozostało już tylko około 60 tys. Żydów. Byli to głównie ludzie w sile wieku, bez rodzin, zatrudnieni w niemieckich warsztatach produkcyjnych, tzw. szopach. W tych warunkach, gdy nie pozostawało już nic do stracenia, w środowiskach żydowskiej młodzieży narodziła się myśl o zbrojnym oporze.
Powstanie w getcie warszawskim było największym zbrojnym zrywem Żydów podczas II wojny światowej, a zarazem pierwszym powstaniem miejskim w okupowanej Europie.
Więcej o kampanii Żonkile: https://www.polin.pl/pl/zonkile
Muzeum Historii Żydów Polskich
