Wicekanclerz litewskiego rządu Deividas Matulionis powiedział, że zaproszenie przekazał Andrzejowi Dudzie nowy prezydent Litwy Gitanas Nausėda podczas swojej pierwszej wizyty w Polsce. Zaproszono też premiera Białorusi Siergieja Rumasa, ale na razie nie potwierdził udziału w ceremonii. Oczekiwany jest natomiast przyjazd przedstawicieli najwyższych władz Łotwy i Ukrainy.
Na jesień litewskie placówki muzealne przygotowują specjalny program poświęcony powstaniu styczniowemu, m.in. konferencję naukową pt.. “Powstanie 1863-1864 w litewskiej, polskiej i białoruskiej historiografii i pamięci historycznej” z udziałem naukowców z Litwy, z Polski oraz z Białorusi.
“W latach 1863-1864 Rosjanie pochowali potajemnie na stokach Góry Giedymina 21 straconych na placu Łukiskim powstańców styczniowych, w tym przywódców powstania na Litwie: Zygmunta Sierakowskiego i Konstantego Kalinowskiego. Pierwszym straconym był ks. ks. Stanisław Iszora. Po powstaniu listopadowym w tym miejscu władze carskie założyły fortecę” – czytamy w portalu.
W lutym 2017 roku, w czasie badań archeologicznych na Górze Giedymina, przypadkowo odkryto pochówki czterech osób, a latem natrafiono na cztery jamy grobowe ze szczątkami kolejnych siedmiu. Pochowano ich w sposób wskazujący na to, że byli skazańcami, na których wykonano wyroki śmierci: bez trumien, ze związanymi rękami, przysypanych wapnem.
“Wówczas, dzięki napisowi na obrączce zidentyfikowano szczątki Zygmunta Sierakowskiego. Późniejsze badania genetyczne potwierdziły tożsamość pogrzebanych tam bohaterów powstania styczniowego. W marcu 2019 roku informowaliśmy, że naukowcy Uniwersytetu Wileńskiego z 95-procentową pewnością ustalili, że szczątki jednego z mężczyzn ekshumowanych w 2017 roku na Górze Giedymina w Wilnie należą do przywódcy powstania styczniowego na wschodnich ziemiach Rzeczypospolitej Wincentego Konstantego Kalinowskiego. Łącznie odnaleziono szczątki 20 powstańców, nadal trwają poszukiwania szczątków ks. Iszory” – napisano na stronie www.kresy.pl.
Imiona i nazwiska straconych na wileńskim placu Łukiskim powstańców styczniowych zostaną zapisane po polsku, po litewsku i po białorusku.
