Ruch pątniczy
W Częstochowie tam gdzie jak wiemy znajduje się Sanktuarium Maryjne, od wieków miał miejsce bardzo duży ruch pątniczy, niosący ze sobą ryzyko rozprzestrzeniania się różnych chorób, nawet grożących wybuchem epidemii. Dlatego tak istotna była reakcja tamtejszego społeczeństwa i podjęcie działań na rzecz poprawy warunków bytowych mieszkańców miasta. Z tymi warunkami wiązał się przede wszystkim stały dostęp do czystej wody i latryn. W biegiem czasu, szerzono w społeczeństwie wiedzę na temat konieczności regularnego mycia ciała i zmiany bielizny.
Warszawskie Towarzystwo Higieniczne
Wyrazem tych informacji dotyczących szeroko rozumianej czystości, były inicjatywy powstałego w roku 1898 roku Warszawskiego Towarzystwa Higienicznego. Jedną z takich inicjatyw było szerzenie informacji, że zdrowie ludzkie zależne jest od czystości ciała i noszonej bielizny. W 1902 roku otwarto Oddział Częstochowski Warszawskiego Towarzystwa Higienicznego, a jego inicjatorami byli dr Kazimierz Chełchowski, dr Józef Polak z Warszawy oraz lekarze działający w Częstochowskim Towarzystwie Lekarskim, a mowa jest tu o takich osobach jak dr W. Sękowski i dr Władysław Biegański, twórca Towarzystwa Lekarskiego Częstochowskiego, które zostało założone w dniu 14 września 1901 roku.
Wiara w postęp
Charakterystyczna dla dziewiętnastowiecznych mieszkańców Częstochowy, była wiara w postęp i nowoczesność, dająca przy okazji nadzieję na zmianę nawyków higienicznych. Postanowiono wtedy jak dowiedziała się Redakcja “Dziennika Polonijnego” zwiedzając Częstochowskie Muzeum, stworzyć odpowiednią placówkę propagującą zasady higieny.
Sala odczytów
Z biegiem czasu, członkowie Oddziału Częstochowskiego WTH zaczęli coraz częściej postulować, aby udostępnić im salę do odczytów na temat różnych zagadnień związanych z higieną ciała. W dniu 18 lipca 1906 roku, nadzwyczajne ogólne zebranie członków WTH uchwaliło konieczność wybudowania własnego gmachu z salą odczytową. Zatem zorganizowana Wystawa Przemysłu i Rolnictwa w Częstochowie, była doskonałą okazją do realizacji możliwości prowadzenia odczytów, dotyczących higieny ludzkiej.
Pokaz mydeł
Gdy powstał gmach Muzeum Higienicznego, oprócz zwiedzania wystaw dotyczących różnych metod prania, stosowania różnych mydeł do prania jak też do kąpieli, można było posłuchać ważnych odczytów i prelekcji, jak istotnym jest aspekt higieniczny w życiu każdego człowieka.
Po 120 latach Muzeum Częstochowskie, postanowiło przybliżyć historię Muzeum Higienicznego, prezentując turystom wystawę noszącą nazwę “W zdrowym ciele… czas na kulturę”.
