W piątek 30 października 2026 r. sędzia Anna Korwin-Piotrowska zarządziła miesięczną przerwę w wykonywaniu obowiązków prezesa Trybunału Konstytucyjnego Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Rząd mówi o przywracaniu praworządności, opozycja i dotychczasowe kierownictwo TK – o zamachu stanu. Prezydent Karol Nawrocki przerwał zagraniczną podróż.
Co się wydarzyło w piątek
Po południu 30 października na stronie Trybunału Konstytucyjnego pojawił się komunikat o przerwie w wykonywaniu obowiązków przez prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Kierowanie Trybunałem przejęła sędzia Anna Korwin-Piotrowska – jedna z osób wybranych do TK przez obecny Sejm. Powiedziała, że sama wydała oba zarządzenia, a przerwa ma trwać miesiąc.
Jako podstawę wskazano art. 130 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (stosowany do sędziów TK przez odesłania w innych ustawach) oraz – w sprawie jej kierowania Trybunałem – art. 12 ust. 4 ustawy o organizacji TK z 2016 r. Według sędziego Sławomira Patyry powodem było m.in. blokowanie Zgromadzenia Ogólnego sędziów i uchwalenia planu budżetu TK na 2027 r., arbitralne przydzielanie spraw oraz niedopuszczanie do orzekania sędziów wybranych w 2026 r.
Tego samego dnia Prokurator Generalny i minister sprawiedliwości Waldemar Żurek skierował do TK pięć wniosków o uchylenie immunitetu: cztery wobec Bogdana Święczkowskiego i jeden wobec Bartłomieja Sochańskiego.
Policja zabezpieczała teren przed budynkiem przy al. Szucha w Warszawie. Według komunikatu policji stało się to na prośbę sędzi Korwin-Piotrowskiej, która zgłosiła możliwe zagrożenie dla życia i zdrowia sędziów i pracowników. Policja podała, że nie weszła do budynku. Wieczorem Bogdan Święczkowski nie został wpuszczony do siedziby TK. Przed budynkiem odbyła się demonstracja z udziałem m.in. Jarosława Kaczyńskiego i Mateusza Morawieckiego; według relacji mediów zatrzymano trzy osoby, które przeszły przez ogrodzenie.
Prezydent Karol Nawrocki przerwał podróż do Senegalu i wieczorem wrócił do Warszawy. Kancelaria Prezydenta zapowiedziała jego spotkanie z Bogdanem Święczkowskim i I prezesem Sądu Najwyższego Zbigniewem Kapińskim. Sędzia Korwin-Piotrowska zaprosiła prezydenta do Trybunału, ale – jak zaznaczyła – samego, bez tych dwóch osób.
Skąd ten spór
Spór o skład Trybunału trwa od 2015 r., kiedy odchodząca i nowa większość sejmowa wybrały różnych kandydatów na te same miejsca (tzw. sędziowie dublerzy). Obecna koalicja uważa, że część składu TK z czasów rządów PiS została powołana z naruszeniem prawa.
13 marca 2026 r. obecny Sejm wybrał do 15-osobowego Trybunału sześcioro sędziów: Krystiana Markiewicza, Annę Korwin-Piotrowską, Macieja Taborowskiego, Magdalenę Bentkowską, Marcina Dziurdę i Dariusza Szostka. Ustawa z 2016 r. mówi, że wybrany sędzia składa ślubowanie wobec prezydenta. Prezydent Nawrocki go nie odebrał, wskazując m.in. na zastrzeżenia proceduralne do sposobu wyboru. Część sędziów złożyła potem ślubowanie przed marszałkiem Sejmu Włodzimierzem Czarzastym, ale prezes Święczkowski nie dopuścił ich do orzekania.
PiS i prezydent uważają, że bez ślubowania przed prezydentem nie ma sędziego TK. Koalicja rządząca twierdzi, że ślubowanie ma charakter ceremonialny, a wybór przez Sejm jest wiążący.
Co mówią strony
Premier Donald Tusk napisał, że przywracanie praworządności jest obowiązkiem, choć bywa trudne – „Innej drogi nie ma”. Minister Jan Grabiec argumentował, że porządek konstytucyjny naruszali prezydenci, blokując ślubowania sędziów.
Oficjalne konto Trybunału nazwało działania „zamachem stanu” i stwierdziło, że Anna Korwin-Piotrowska nie jest sędzią TK. Jarosław Kaczyński mówił o ataku na Trybunał i zaapelował do prezydenta o powstrzymanie działań. Zbigniew Ziobro i Karol Karski określili wydarzenia jako zamach stanu, a Sławomir Mentzen wezwał prezydenta do zwołania Rady Bezpieczeństwa Narodowego. I prezes SN Zbigniew Kapiński nazwał działania bezprecedensowymi w demokratycznym państwie.
Prawnicy są podzieleni. Prof. Marcin Matczak ocenił, że nie ma podstawy prawnej do odsunięcia prezesa TK. Były prezes TK Jerzy Stępień uznał, że formalne podstawy są, ale sprawa wymaga analizy.
Co dalej
Według mediów sędziowie wybrani przez obecny Sejm planują zwołać Zgromadzenie Ogólne TK na 3 listopada, głównie w sprawie budżetu Trybunału. O ewentualnych zawieszeniach ma rozstrzygać sąd dyscyplinarny. Sytuacja rozwija się – Poland.us będzie informować o kolejnych decyzjach.
Stan na 30 października 2026 r., godz. 19:30 czasu nowojorskiego (północ w Polsce).
Źródła: rp.pl (relacja na żywo 30.10.2026), Polsat News, RMF FM, Euronews, OKO.press.
Sprawy urzędowe w Polsce i w USA łatwiej załatwić z pomocą polskich adwokatów z katalogu Polish Pages.
