Vatican News / s. Amata J. Nowaszewska CSFN
Jak podkreśla psycholog, istotne znaczenie dla dobrostanu młodzieży mają „prężność psychiczna, aktywne sposoby radzenia sobie z trudnościami, relacje społeczne oraz wsparcie otrzymywane i udzielane innym”.
Pandemia minęła, trudności pozostały
Choć od wybuchu pandemii COVID-19 minęło sześć lat, zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży pozostaje istotnym wyzwaniem. Jak przypomina dr hab. Chwaszcz, zakończenie przez Światową Organizację Zdrowia w maju 2023 r. stanu zagrożenia zdrowia publicznego związanego z COVID-19 nie oznaczało końca wszystkich konsekwencji pandemii.
Ekspertka wskazuje na „utrzymujące się trudności w funkcjonowaniu psychicznym młodych ludzi”. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera pytanie, co pomaga nastolatkom zachować dobre samopoczucie i radzić sobie z codziennymi problemami.
Co pomaga nastolatkom w trudnych sytuacjach?
Wyższa jakość życia wiąże się z „optymistycznym nastawieniem, energią, wytrwałością i determinacją w działaniu, poczuciem humoru” – wylicza Dyrektor Chwaszcz. Znaczenie mają także otwartość na nowe doświadczenia i umiejętność kontrolowania emocji.
Jak dodaje, z dobrostanem pozytywnie wiążą się „aktywne strategie radzenia sobie, poszukiwanie i udzielanie wsparcia oraz aktywne spędzanie czasu wolnego bez korzystania z mediów elektronicznych”.
Z kolei strategie oparte na bezradności, takie jak „zaprzestawanie działań, bierność, obwinianie siebie”, a także używanie substancji psychoaktywnych wiążą się z niższą odczuwaną jakością życia.
Szkoła to nie tylko nauka
W badaniu obejmującym 4828 osób w wieku od 10 do 19 lat najniższe wyniki odczuwanego dobrostanu dotyczyły funkcjonowania szkolnego. Jak zaznacza psycholog, jest to „istotna obserwacja zarówno w kontekście radzenia sobie z nauką, jak i budowania oraz podtrzymywania relacji rówieśniczych”.
Badanie przeprowadzone w 2021 r. wykazało też, że chłopcy oceniali swoje zdrowie psychiczne lepiej niż dziewczęta, a młodsi uczestnicy uzyskiwali korzystniejsze wyniki niż starsi. Wyższą jakość życia odnotowano również wśród młodzieży mieszkającej na wsi niż w miastach.
Wsparcie innych może chronić
„Szczególnie ważnym czynnikiem okazało się wsparcie społeczne” – podkreśla dr hab. Chwaszcz.
Wyniki wskazują, że w obecności wsparcia społecznego silniejszy jest związek pozytywnych cech i umiejętności nastolatków z jakością ich życia, a słabszy – związek niekorzystnych czynników z samopoczuciem. Oznacza to, że wsparcie może łagodzić znaczenie czynników niekorzystnych dla dobrostanu młodzieży.
„Wyniki badania wskazują zatem, że wsparcie społeczne może pełnić ważną funkcję ochronną w życiu młodych ludzi” – podsumowuje psycholog.
