„Dziennik Polonijny” zgłębia historię motocykla: Pojazd osiemnastowieczny prekursorem motocykla

Motocykl, jak nam wiadomo jest pojazdem mechanicznym, jednośladowym, rzecz jasna bez nadwozia, ale koniecznie z silnikiem spalinowym. Zazwyczaj był on zawsze przeznaczony do przewozu jednego pasażera, ale zdarzało się też niejednokrotnie, że dwóch osób.

File66ba290026166author202408121123
Ewa Michałowska-Walkiewicz
31 grudnia, 2025
Motor head
Fot. Ewa Michałowska-Walkiewicz

Pierwsza motocyklowa konstrukcja

Pierwsza wzmianka o pojedzie mechanicznym jakim jest motocykl pochodzi z 1791 roku. Wówczas to, w Paryżu bardzo bogaty hrabia Made de Sivrac zademonstrował mieszkańcom miasta bardzo oryginalny pojazd. Były to bowiem dwa koła zapożyczone z wozu konnego, które następnie umieszczono jedno za drugim. Jak nietrudno się domyśleć, były one ze sobą połączone drewnianą ramą, początkowo zwaną „ośką główną”. Ale aby ten wehikuł się poruszał, należało wówczas użyć nóg, które po prostu odpychały się od ziemi. Pierwszym motocyklem, który był pojazdem „samojeżdżącym” był jego model parowy skonstruowany przez spółkę Michauxa- Perreauxa. Oczywiście konstrukcja ta powstała we Francji w roku 1869.

„Samojeżdżący” pojazd  Pierre’a Michauxa i jego syna Ernesta, był najzwyczajniej połączeniem stalowego bicykla z niezwykle lekką, jednocylindrową małą maszyną parową Perreauxa. Para, która była wytworzona w niskociśnieniowym kociołku, oczywiście podgrzewanym palnikiem naftowym wprawiła w ruch tę maszynę parową, która dzięki dwóm przekładniom pasowym, znajdujących się po obu stronach piasty tylnego koła, napędzała cały ten ówczesny motocykl. Pojazd ten potrafił osiągnąć prędkość16 km/godz.

Przełom w budowie motocykla

W latach 80 dziewiętnastego stulecia, angielska firma The Humber Company zbudowała pierwszy motocykl, ale tym razem był on napędzany silnikiem elektrycznym. Przełom w motoryzacji, nastąpił dzięki zastosowaniu czterosuwowego silnika spalinowego. Pierwszy taki silnik, został skonstruowany przez inżyniera Gottieba Daimlera, który pochodził z Niemiec. Motocykl Daimlera to raczej bardzo dziwna konstrukcja, ponieważ silnik oczywiście z pionowym cylindrem umieszczony był w ramie pomiędzy dwoma kołami. Siedzenie kierowcy znajdowało się 900 mm nad poziomem jezdni. Zatem dla lepszego utrzymania równowagi Daimler zainstalował w tej konstrukcji, dwa pomocnicze kółka boczne, które przymocował do ramy.

Amerykański pomysł na motocykl

Pierwszy amerykański motocykl, rzecz jasna  napędzany silnikiem spalinowym, zbudował E.J Pennington z początkiem lat 90.XIX stulecia. Pierwszy motocykl produkowany seryjnie, to ten zbudowany przez niemiecką firmę Hildebrand & Wolfinliller w 1894 roku. Pojazd ten opatentowano pod nazwą „ Motorrad ” co się właśnie tłumaczy jako „motocykl”. W jego konstrukcji, między cztery jego ukośne rury stalowej ramy, przymocowano zbiornik paliwa. Pod nim zainstalowano dwucylindrowy silnik czterosuwowy, chłodzony specjalną cieczą. Zapłon jego był żarnikowy. Rolę chłodnicy pełnił potężny błotnik.

Trójkołowiec skonstruowany przez De Dion- Bouton

Konstrukcją, ta cieszyła się jak nam wiadomo największym powodzeniem w czasach, gdy motocykl nie stanowił jeszcze dobrze opatentowanego wynalazku. Francuski trójkołowiec konstrukcji De Dion- Bouton po raz pierwszy miał zastosowany zapłon elektryczny, co umożliwiło mu osiągnięcie prędkości ponad 50 kilometrów na godzinę. W układzie zasilania stosowano w tym modelu motocykla gaźnik powierzchniowy. Strumień zasysanego przez tłok powietrza, odprowadzany był następnie specjalnym przewodem przez cały zbiornik paliwa, a tam powietrze,  mieszało się bardzo dokładnie z oparami benzyny. Utworzona w ten sposób mieszanka wędrowała do cylindra, a tu właśnie następował jej zapłon. Napęd na oba tylne koła osiągnięto za pomocą przekładni zębatej.

Trójkołowiec w naszym kraju

Trójkołowce będące specjalną konstrukcją Alberta de Diona i Georgesa Boutona sprowadzano do Królestwa Polskiego przez Warszawskie Przedstawicielstwo Maszyn Rolniczych, którymi zarządzał Stanisław Grodzki. Dzięki oczywiście, bardzo jak na tamte czasy nowoczesnej konstrukcji, silniki De Dion- Bouton tego motocykla, bardzo chętnie kopiowano i wykorzystywano w wielu innych konstrukcjach motocykli europejskich. Polską produkcję motocykli podjęły Centralne Warsztaty Samochodowe (CWS) oczywiście znajdujące się w Warszawie. Był to jak wiemy motocykl o nazwie „Sokół”, który był wyposażony w silnik czterosuwowy, dwucylindrowy 995 cm3. W roku 1936 miała miejsce produkcja motocykla „SHL” (Suchoniewska Fabryka Odlewów i Huta Ludwików). Jego konstruktorem był inżynier R. Ekielski.

Redakcja „Dziennika Polonijnego” miała okazję zobaczenia kilku egzemplarzy motocykli, które są cennymi eksponatami w Muzeum Historii Kielc na ul. Leonarda 4 we wspomnianym mieście, a są one marki SHL, przedwojennej produkcji kieleckiej.

Newsletter Dziennika Polonijnego

3 komentarzy

Post
Filter