Za Polonią ze Wschodniego Wybrzeża pierwszy z dwóch weekendów jubileuszowej, 60. edycji Polish American Family Festival & Country Fair. Przez trzy dni — od 5 do 7 września — teren Narodowego Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej w Doylestown w Pensylwanii wypełniły polska muzyka, tańce ludowe, kramy z pierogami i gołąbkami oraz biało-czerwone barwy. Drugi, krótszy weekend festiwalu — 12 i 13 września — organizatorzy zapowiadają jako kontynuację tej samej, jubileuszowej odsłony.
Od drewnianej stodoły do narodowego sanktuarium
Historia miejsca, które Polonia nazywa po prostu „Amerykańską Częstochową”, zaczęła się w latach 50. XX wieku. Ojciec Michał Zembrzuski, paulin, przywiózł z Polski wierną kopię ikony Matki Bożej Częstochowskiej i za zgodą Stolicy Apostolskiej oraz archidiecezji Filadelfia kupił ziemię pod Doylestown, żeby zbudować amerykański odpowiednik jasnogórskiego sanktuarium. 26 czerwca 1955 roku poświęcono niewielką drewnianą kaplicę urządzoną w stodole — ta data liczy się jako początek sanktuarium, a pierwsza pielgrzymka dotarła tam tego samego dnia z parafii św. Wawrzyńca w Filadelfii.
Skromna kaplica szybko przestała mieścić rosnące rzesze pielgrzymów, więc w 1960 roku, dzięki datkom wiernych, dokupiono ziemię i postawiono nowy kościół na Beacon Hill — najwyższym wzniesieniu hrabstwa Bucks. 16 października 1966 roku arcybiskup Filadelfii John Krol uroczyście poświęcił nową świątynię w obecności prezydenta USA Lyndona B. Johnsona i jego rodziny. To właśnie w tym samym roku na terenie sanktuarium zaczęto organizować doroczny Polish-American Festival — dzisiejsza, 2026 edycja jest więc dokładnie sześćdziesiątą z rzędu.
Miejsce odwiedzane przez prezydentów i przyszłego papieża
Przez sześć dekad Amerykańska Częstochowa gościła wielu znanych gości. Karol Wojtyła, ówczesny arcybiskup krakowski, odwiedził sanktuarium jeszcze przed wyborem na papieża, a w 1980 roku Jan Paweł II osobiście pobłogosławił i podpisał ikonę Matki Bożej, która dziś znajduje się w dolnym kościele. Tego samego roku, 13 kwietnia, sanktuarium odwiedził jako kandydat na prezydenta George H.W. Bush, a w kolejnych latach na finał festiwalu przyjeżdżał prezydent Ronald Reagan. W 2005 roku obchodzono tu Złoty Jubileusz 50-lecia sanktuarium z udziałem kardynałów z Watykanu, Polski i USA, a samo miejsce nosi dziś oficjalny tytuł National Shrine, nadany przez Konferencję Episkopatu USA. Na 170 akrach terenu działają dziś kościół, dolna kaplica, dom rekolekcyjny, droga krzyżowa na wolnym powietrzu i cmentarz, na którym spoczywa m.in. malarz Adam Styka.
Co dalej: drugi weekend 12–13 września
Organizatorzy zapraszają na drugą, dwudniową odsłonę festiwalu 12 i 13 września, w godzinach 12:00–20:00, pod adresem 654 Ferry Rd, Doylestown, PA. W programie — podobnie jak w pierwszym weekendzie — występy zespołów muzycznych i folklorystycznych na dwóch scenach, polska kuchnia (pierogi, kiełbasa, gołąbki, placki ziemniaczane, babka), stoiska rzemiosła i atrakcje dla dzieci, w tym karuzele. Bilet wstępu w cenie 15 dolarów obejmuje pokazy sceniczne i wejście na przejażdżki na terenie festynu, parking jest bezpłatny. W tym roku po raz pierwszy częścią wydarzenia było też specjalne, dwujęzyczne wydanie gazety „Biały Orzeł” — znak, że jubileuszowa edycja przyciąga też polonijne media.
Dla wielu rodzin z Nowego Jorku, New Jersey czy Filadelfii festiwal w Doylestown to od lat stały punkt polonijnego kalendarza jesieni — podobnie jak przypadająca trzy tygodnie później, 4 października, Parada Pułaskiego na Piątej Alei w Manhattanie. Oba wydarzenia łączy to samo: pokolenia Polonii spotykające się w miejscach, które ich dziadkowie i rodzice budowali od podstaw, często dosłownie własnymi rękami i ze składek zbieranych w polonijnych parafiach.
Ojciec Zembrzuski, założyciel sanktuarium, zmarł przed obchodami jego Złotego Jubileuszu w 2005 roku, ale zapoczątkowana przez niego tradycja trwa nieprzerwanie. To, co zaczęło się jako drewniana stodoła na kupionym za składki wiernych skrawku ziemi w Bucks County, dziś nosi oficjalny tytuł National Shrine — i wciąż co roku, we wrześniu, zamienia się w jedno z największych i najdłużej działających polonijnych świąt na Wschodnim Wybrzeżu.
Kalendarz festynów, zabaw i imprez polonijnych na cały rok znajdą Państwo w katalogu Polish Pages.
