Szukając śladów polskości: „Dziennik Polonijny” w Wilnie

Kolejny najazd Krzyżaków miał miejsce w 1383 roku i ponownie zakon ten spalił miasto. Przełomowym rokiem dla Wilna był rok 1387, gdy wielki książę litewski i król polski Władysław Jagiełło w konsekwencji zawartej „unii polsko-litewskiej” zorganizował w Wilnie uroczystość chrztu Litwy.

Pierwsi osiedleńcy

Zaczęto wtedy sprowadzać tutaj osiedleńców, a przede wszystkim ustanowiono podporządkowaną polskiemu miastu Gniezno wileńską diecezję, na czele której stanął biskup Andrzej Jastrzębiec. Wilno rozwijało się bardzo dynamicznie. W roku 1413 wielki książę Litwy Jagiełło ustanowił w Wilnie województwo wileńskie, które do roku 1793 wchodziło w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Odbudowa za księcia Witolda

Po pożarze mającym miejsce w roku 1419, książę Witold rozpoczął budowę pierwszego murowanego zamku, na tak zwanej Górze Zamkowej. Potem powstał tuż obok katedry murowany Zamek zwany „Dolnym”. W styczniu roku 1429 na zjeździe władców Europy Wschodniej i Środkowej, który to odbywał się w Łucku, Zygmunt Luksemburski elektor brandenburski od 1378, złożył propozycję koronowania Witolda na króla Litwy. Planowane na dzień 29 września 1430 roku uroczystości koronacyjne Witolda w Wilnie nie doszły do skutku, ponieważ w dniu 27 października 1430 roku Witold zmarł. Rzecz jasna pochowany on został w katedrze wileńskiej.

Siedziba wielkich książąt

Po śmierci Witolda, Wilno pozostało siedzibą wielkich książąt litewskich. Po okresie walk wewnętrznych za rządów księcia Świdrygiełły i Zygmunta Kiejstutowicza wielkim księciem litewskim został w roku 1440 syn Jagiełły, Kazimierz Jagiellończyk. On to nadał miastu kolejne prawa i przywileje. Wtedy to dla Wilna nastał długotrwały okres pokoju. W latach 1503–1522 wybudowano wokół Wilna,  mury obronne. Powstały wówczas mennica, arsenał, młyny, most na Wilejce,  szpitale oraz pałace. Pracowali tu słynni architekci i rzeźbiarze sprowadzani na przykład z Włoch.

Szesnasty wiek

W roku 1579 na mocy przywileju króla polskiego Zygmunta Augusta, Wilno uzyskało zrównanie swych praw z Krakowem ówczesną stolicą Polski. Wszyscy piastujący urzędy miejskie wójtowie, burmistrzowie, a nawet rajcy zrównani zostali stanowi rycerskiemu a także szlachcie. Około roku 1551 Wilno uzyskało stosowne przywileje na przykład de non tolerandis Judaeis. co oznaczal zakaz osiedlania sie tu Żydów.

Czasy króla z Siedmiogrodu

Król Stefan Batory, założył w Wilnie akademię, którą prowadzili jezuici. Miasto stało się wówczas otwarte dla Żydów, a nazwano go zwyczajowo „Jerozolimą Północy”. Działała tu także jedna z najwybitniejszych szkół talmudycznych na świecie. Rozwój miasta poważnie zahamował wielki kolejny pożar, mający miejsce  w roku 1610. W dniu 7 sierpnia 1655 roku, podczas wojny polsko-rosyjskiej, Rosjanie wymordowali około 25 tysięcy ludzi. Pożary w stolicy Litwy trwały przez 17 dni.

Gdy była Insurekcja Kościuszkowska

W trakcie powstania kościuszkowskiego w nocy z 22 na 23 kwietnia 1794 roku,  doszło w Wilnie do regularnych walk, podczas których wyparto z miasta Rosjan. Po trzecim rozbiorze Polski co miało miejsce w roku 1795, Wilno było w zaborze rosyjskim. W czasie wojen napoleońskich, pomimo grabieży kosztowności miasta przez armię francuską był to czas dla miasta krótkotrwałej wolności. Już w dniu 10 grudnia 1812 roku, Wilno znowu zajęli Rosjanie.

Dziewiętnaste stulecie

Wilno w dobie dziewiętnastowiecznej, było miejscem rozwoju wielu patriotycznych polskich organizacji studenckich, takich jak filomatów i filaretów. Ale po powstaniu listopadowym w roku 1830, Rosjanie zamknęli polski uniwersytet. Od roku 1861 sytuacja w mieście była coraz bardziej napięta. Tutaj po licznych manifestacjach patriotycznych, miała miejsce tak zwana „masakra Wilna”, której dokonali Rosjanie.

Kolej żelazna

W grudniu roku 1862 uruchomiono tu kolej żelazną Warszawa-Wilno-Petersburg. Kolej ta spowodowała, że Wilno stało się ważnym węzłem komunikacyjnym. W latach 1915–1918 Wilno było okupowane przez Niemców. Dnia 12 lipca 1922 roku, rząd sowiecki zawarł układ z rządem litewskim, na mocy którego Wilno zostało, oddane Litwie.